4.9.3 ADR (vierde god

Hoewel in het Amerikaanse regime geen expliciete keuze is gemaakt voor ADR als de voornaamste methode van afwikkeling van massaschade, blijkt de rechtelijk goedgekeurde collectieve schikking in de praktijk het voornaamste afwikkelingsinstrument te zijn, althans voor gefixeerde massaschade. Opvallend is de grote variëteit van ADR-mechanismen die in dat kader, al dan niet gecombineerd, kunnen worden ingezet en de grote verwevenheid daarvan met de overheidsrechtspraak. Daardoor lijkt een nieuwe hybride vorm van rechtspraak te ontstaan of van court annexed ADR, afhankelijk van het accent dat men wil leggen.

Het vermelden waard is voorts de plaats die de zogenaamde 'claims resolution facilities' in het regime innemen. Deze voorzien in de verdeling van de schadevergoedingsbedragen nadat overeenstemming is bereikt en hebben een grote conflictoplossende potentie. Ze kunnen zodanig ontworpen en aangepast worden aan het specifieke massaschadegeval dat alsnog genoegzaam compensatie wordt geboden voor de verminderde individuele behandeling. Daarvan zijn in de praktijk voorbeelden te vinden. Een fundamenteel, mogelijkerwijs problematisch, vraagstuk dat meer in het algemeen speelt, betreft de toegenomen inzet van ADR en van niet-rechters in het civiele proces, en het beheersen van de kosten, waarmee het ontwerp van adequate 'claims resolution facilities' gepaard gaat.