5.3.2 Administratieve relatie tussen net en perceel

In het huidige spraakgebruik wordt al snel gezegd dat de overdracht van een huis moet worden geregistreerd bij het Kadaster. Dit klopt feitelijk niet. In de kadastrale registratie is het perceel hét basiselement waaraan alle overige informatie (rechten, rechthebbende(n) e.d.) wordt opgehangen. In artikel 1 van de Kadasterwet wordt een perceel omschreven als een deel van het Nederlands grondgebied van welk deel de Dienst de begrenzing met behulp van landmeetkundige gegevens heeft vastgesteld op grond van gegevens betreffende de rechtstoestand, bestemming en het gebruik en dat door zijn kadastrale aanduiding is gekenmerkt. Alle kadastrale percelen in Nederland hebben een (unieke) kadastrale aanduiding. Voor de kadastrale registratie zijn de percelen of perceelsnummers van belang als unieke `identifier' en niet zozeer de (soort) bebouwing die al dan niet op het perceel aanwezig is. Dit komt ook tot uitdrukking in de kadastrale kaart die ook wel de 'ingang' van de kadastrale registratie wordt genoemd. De kadastrale kaart is niet zozeer een weergave van de werkelijke grenzen of ligging van gebouwen, maar een weergave van de in de kadastrale registratie geregistreerde percelen. De kadastrale kaart is een onderdeel van de kadastrale registratie waarin eveneens het perceel hét basiselement is. Voor de kenbaarheid van netten (kadastrale registratie) is de relatie met het perceel in beginsel losgelaten. Een net dat ingeschreven is, krijgt een eigen (uniek) kadastraal nummer, hetgeen inhoudt dat er geen directe verwijzing meer plaatsvindt naar een of meer percelen.1 Na de kabelarresten werden in de akte nog alle kadastrale percelen genoemd waarin het net gelegen was. Dit was min of meer op aanwijzing van wat in de kabelarresten door de Hoge Raad werd aangedragen. In de praktijk bleek dat het opnemen van alle kadastrale percelen een lastig karwei was en dus werd in samenwerking met onder meer het notariaat een andere methode ontwikkeld. De netwerktekening werd geïntroduceerd waarin — bij ontbreken van een eigen kadastraal nummer — verwijzingspercelen werden opgenomen. Het netwerk werd in de kadastrale registratie administratief 'opgehangen' aan deze verwijzingspercelen. Deze verwijzingspercelen werden gebruikt voor het stellen van verwijzingen naar de inschrijving in de openbare registers. Na wijziging van het Kadasterbesluit is het noemen van verwijzingspercelen niet meer nodig omdat netten nu een eigen kadastraal kenmerk krijgen en via dit kenmerk zijn terug te vinden in de kadastrale registratie (zie verder par. 7.2.2.3).

Kortom, ten aanzien van de vraag of een net een onroerende zaak is, heeft een net nog de 'steun' van de ondergrond nodig. Door invoering van de nieuwe regeling is de relatie tussen net en grond bij de kwalificatievragen betreffende de eigendom en de bestanddeelvorming in beginsel komen te vervallen. Ten aanzien van de zelfstandige positie van het net ten opzichte van de grond acht ik het verdedigbaar dat bij netten die volledig in eigen grond zijn aangelegd de relatie met de grond nog aanwezig kan zijn (net als bestanddeel van de grond). Bij registratie (of: administratie) van netten is de relatie tussen perceel en grond in beginsel komen te vervallen doordat een net een eigen kadastraal kenmerk krijgt waardoor verwijzing naar percelen niet meer nodig is.