7.6.3.1 Richtlijn(historie)

Voor de inwerkingtreding van de Zesde Richtlijn was de verhuur (van vast met een onroerend goed verbonden) bedrijfsmachines en -installaties zowel in Duitsland, Luxemburg als Nederland belast.1 Voor de verhuur van vast met een onroerend goed verbonden bedrijfsmachines en -installaties geldt dat deze normaal gesproken door en aan ondernemers wordt verricht. Het vrijstellen van deze verhuurdienst zou daarom tot cumulatie leiden.2 Bovendien zou het vrijstellen van de verhuur van onroerende bedrijfsmachines en -installaties leiden tot een ongelijke behandeling van de verhuur van bedrijfsmachines en -installaties, aangezien de verhuur van roerende bedrijfsmachines en -installaties belast is.3

In art. 14, B, onderdeel d Voorstel voor een zesde richtlijn is door de Europese Commissie echter geen uitzondering opgenomen voor de verhuur van blijvend geïnstalleerde werktuigen en machines. Dat was ook niet nodig, omdat deze verhuurdienst viel onder de (ruime) uitzondering van art. 14, B, onderdeel d, punt 2 Voorstel voor een Zesde Richtlijn voor de verhuur van gebouwen welke voor industriële of commerciële doeleinden worden gebezigd. Uit de Deense (‘faste ejendomme’), Duitse (‘Grundstücke’), Engelse (‘immovable property’) Franse (‘d'immeubles’) en Italiaanse (‘immobili’) taalversie volgt dat deze voorgestelde uitzonderingsbepaling niet beperkt was tot gebouwen, zoals de Nederlandse taalversie suggereert, maar betrekking had op (alle) onroerende goederen. Deze uitzondering was derhalve ruim genoeg om ook de verhuur van vast met een onroerend goed (een fabrieksgebouw bijv.) verbonden bedrijfsmachines en -installaties te omvatten. In de toelichting op art. 14, B, onderdeel d Voorstel voor een zesde richtlijn wordt door de Europese Commissie opgemerkt dat de (technische, economische en sociale) redenen voor de vrijstelling van woonhuizen en verpachtingen in de landbouw niet gelden voor de verhuur met een industrieel of commercieel bedrijfskarakter.4

Het voorgestelde art. 14, B, onderdeel d, punt 2 Voorstel voor een zesde richtlijn bleek te ambitieus. Zowel Frankrijk als Duitsland voelden niets voor deze verplichte uitzondering. Frankrijk stelde voor om op dit gebied een keuzesysteem in te voeren en deze suggestie werd door Duitsland gesteund.5 De Europese Commissie heeft daarom een nieuwe tekst voorgesteld waarin het oude art. 14, B, onderdeel d, punt 2 van het voorstel voor een Zesde Richtlijn als volgt werd opgesplitst:

In deze paragraaf gaat het om het nieuwe art. 14, B, onderdeel d, punt 3 Voorstel voor een Zesde Richtlijn. Uit de vergaderstukken met betrekking tot de totstandkoming van de Zesde Richtlijn blijkt dat de lidstaten het in principe eens waren dat de ‘(afzonderlijke) verhuur van werktuigen en machines die niet verplaatsbaar zijn’ belast is.7 In de definitieve tekst van art. 13, B, onderdeel b, punt 3 Zesde Richtlijn is ervoor gekozen om de ‘verhuur van blijvend geïnstalleerde werktuigen en machines’ uit te zonderen van de vrijstelling voor de verhuur van onroerend goed. In het Nederlandse spraakgebruik omvat het begrip ‘werktuig’ zowel (hand)gereedschap als apparatuur.8 Uit een vergelijking met andere taalversies en het bijvoeglijk naamwoord ‘geïnstalleerd’9, is af te leiden dat het begrip ‘werktuig’ in laatstbedoelde, striktere zin bedoeld is.10

Uit de vergaderstukken inzake de totstandkoming van de Zesde Richtlijn blijkt niet dat met de andere omschrijving van de onroerende staat van de werktuigen en machines (‘blijvend geïnstalleerde’ in plaats van ‘aan de grond bevestigde’) een materiële wijziging is beoogd. Dat valt ook te verklaren. Werktuigen en machines die blijvend zijn geïnstalleerd in, op of aan gebouwen zijn weliswaar niet direct, maar wel indirect (lees: via het gebouw) aan de grond bevestigd. Door de keuze voor ‘blijvend geïnstalleerde’ komt mijns inziens duidelijker uit de verf dat ook die indirecte vaste verbondenheid met de grond volstaat. Het bepaalde in art. 13, B, onderdeel b, punt 3 Zesde Richtlijn is ongewijzigd overgenomen in art. 135 lid 2, onderdeel c Btw-richtlijn.