4.3.1 Inleiding

Over de mogelijkheid tot invoering in Nederland van een maatschap met beperkte aansprakelijkheid (M-BA), wordt al geruime tijd nagedacht. In de jaren 90 van de vorige eeuw is bepleit om de aansprakelijkheid van de vennoten van een maatschap in het geval van (bepaalde) vrije beroepen in te perken door het uitvaardigen van een algemene maatregel van bestuur op de voet van artikel 6:110 BW.1 Zonder succes. Later kwam het Ontwerp-Maeijer uit, dat binnen de rechtsvorm van de openbare vennootschap een partial shield regeling gaf. De mogelijkheid tot introductie van een aparte beroepsvennootschap met beperkte aansprakelijkheid werd verworpen.2 Tijdens het wetgevingsproces van het Ontwerp-Maeijer is gezegd dat naar aanleiding van het project Vereenvoudiging en flexibilisering van het BV-recht (toen nog in de kinderschoenen)3 alsnog kon worden bekeken of aan een dergelijk apart type vennootschap behoefte bestond.4

In 2007 hebben Blanco Fernández en Van Olffen een rapport uitgebracht waarin zij ingingen op de Amerikaanse en de Engelse LLP’s en LLC’s als mogelijk voorbeeld voor een nieuwe Nederlandse rechtsvorm. Zij kwamen tot de conclusie dat invoering van een aparte personenvennootschap met beperkte aansprakelijkheid op dat moment niet opportuun was, omdat het ondernemingsrecht in een proces van vernieuwing zat, waarvan de uitkomsten eerst maar eens moesten worden afgewacht.5 In 2011 verscheen de dissertatie van Wuisman, waarin zij pleit voor invoering van een aparte personenvennootschap met een full shield aansprakelijkheidsbeperking.6 Wuisman duidt deze rechtsvorm aan als openbare vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (OVBA). Die term ligt in het verlengde van de terminologie in het Ontwerp-Maeijer (OV en OVR), dat een half jaar na het verschijnen van deze dissertatie werd ingetrokken. Anderen pleiten eveneens voor een personenvennootschap met beperkte aansprakelijkheid, maar laten in het midden welk type aansprakelijkheidsbeperking deze rechtsvorm zou moeten bieden,7 of spreken zich uit voor een aparte personenvennootschap met een partial shield aansprakelijkheidsregime.8

De vraag is nog steeds actueel: heeft Nederland behoefte aan een M-BA en zo ja, welke karakteristieken zou deze moeten hebben? Ter beantwoording van deze vraag ga ik om te beginnen in op de partial shield oplossingen die zijn voorgesteld in het Ontwerp-Maeijer en door de werkgroep-Van Olffen. Daarna bespreek ik de partial shield oplossing die in mijn voorstel voor de maatschap voortvloeit uit het commune recht. Ten slotte ga ik in op de mogelijkheid om tevens een full shield M-BA in te voeren. De M-BA waaraan ik denk, kent voor de vennoten een vergaande aansprakelijkheidsbeperking. Zij is tevens rechtssubject, net als de VOF (in mijn voorstellen) en de Engelse LLP.