Einde inhoudsopgave
Afscheiding van bestanddelen (O&R nr. 134) 2022/1.4.4
1.4.4 Zakenrechtelijke rechtsgevolgen door vereniging: tenietgaan
mr. J.C.T.F. Lokin, datum 01-03-2022
- Datum
01-03-2022
- Auteur
mr. J.C.T.F. Lokin
- JCDI
JCDI:ADS644964:1
- Vakgebied(en)
Goederenrecht / Algemeen
Goederenrecht (V)
Voetnoten
Voetnoten
D. 41, 1, 26, 1 (Paulus): “Arbor radicitus eruta et in alio posita priusquam coaluerit, prioris domini est, ubi coaluit, agro cedit, et si rursus eruta sit non ad priorem dominum revertitur: nam credibile est alio terrae alimento aliam factam.”
D. 41, 1, 27, 2.
Zie §1.4.4 en §1.9.2 over lassen en solderen.
D. 6, 1, 23, 5 (Paulus): “(…) scilicet excepto eo, quod Cassius de ferruminatione scribit. Dicit enim, si statuae suae ferruminatione iunctum bracchium sit, unitate maioris partis consumi et quod semel alienum factum sit, etiamsi inde abruptum sit, redire ad priorem dominum non posse (…).”
Windscheid I (1891), p. 573-574.
D. 6, 1, 23, 5 (Paulus): “(…) quia ferruminatio per eandem materiam facit confusionem, plumbatura non idem efficit (…).”
Zowel bij onroerende als bij roerende zaken kon door verbinding een zakelijk recht definitief tenietgaan. Zo vielen bomen en planten van de één, die geplant waren in de grond van de ander en daar wortel hadden geschoten, in de eigendom van de grondeigenaar. Als de bomen en planten vervolgens werden uitgegraven, dan bleef de grondeigenaar eigenaar van de bomen en de planten.
“Een met zijn wortels uitgegraven en naar elders overgeplaatste boom is, zolang hij nog geen wortel geschoten heeft, van de oorspronkelijke eigenaar; zodra hij wortel geschoten heeft, volgt hij het terrein; en als hij opnieuw uitgegraven is, keert hij niet terug naar de oorspronkelijke eigenaar: omdat hij namelijk door andere grond gevoed is, is het aannemelijk dat het een andere boom is geworden.”1
Ook als aan een metalen standbeeld van de één een metalen arm van de ander was gelast, ging het eigendomsrecht van laatstgenoemde definitief teniet. Dit in tegenstelling tot de hierboven genoemde tekst2 waarin twee metalen aan elkaar waren gesoldeerd in plaats van aan elkaar waren gelast.3 Dit komt doordat de verbinding bij lassen anders tot stand komt dan bij solderen. In het eerste geval worden twee (of meer) metalen verhit zodat ze zacht worden, waardoor een verbinding tot stand kan komen. Bij solderen worden metalen met elkaar verbonden via een metaallegering (het soldeer), welke een lager smeltpunt heeft dan de te verbinden metalen. Deze metalen zijn van elkaar te scheiden, zonder dat beschadiging optreedt. Dit laatste is niet mogelijk wanneer ze aan elkaar zijn gelast.
“(…) Natuurlijk met uitzondering van hetgeen Cassius schrijft over een verbinding door lassen. Want hij merkt op dat als aan zijn standbeeld door te lassen een arm is gezet, deze in de eenheid van het grootste deel wordt opgenomen en dat wat aldus eenmaal van een ander is geworden – zelfs als het vervolgens is afgebroken – niet aan de vorige eigenaar kan terugvallen (….)”4
Als een zaak door de verbinding geheel opging in een andere zaak en de situatie van voor de verbinding niet meer te realiseren was, dan verloor de eerstgenoemde zaak haar zelfstandig bestaan. Het gevolg daarvan was dat het eigendomsrecht en alle andere rechten die op die zaak rustten vóór de verbinding, definitief tenietgingen. Deze rechten “leefden” niet “op” nadat de verbonden zaken opnieuw van elkaar waren gescheiden. De arm ging in zijn geheel op in het standbeeld. Als de arm later af was gebroken, bleef de eigenaar van het standbeeld ook eigenaar van de afgebroken arm.5 De arm werd opgenomen in de eenheid van het grootste deel, het standbeeld. Het verschil met solderen was dat het lassen “een versmelting teweegbrengt met hetzelfde materiaal; solderen doet dat niet.”6