8.2 Knelpunten bij de beoordeling van instrumenteel vennootschaps- en effectenrecht

Ondanks deze initiatieven, consultaties, analyses en evaluaties blijft de beoordeling van de kwaliteit van voorschriften in vennootschapsrechtelijke en effectenrechtelijke wet- en regelgeving problematisch. Dat heeft een aantal oorzaken. De eerste is dat de beoogde en niet-beoogde gedragseffecten van de in die wet- en regelgeving opgenomen voorschriften — ook bij de hierboven genoemde initiatieven, consultaties, analyses en evaluaties — vaak onderbelicht blijven.1 Een tweetal andere oorzaken is reeds in hoofdstuk 2 besproken. De doelstellingen van het Nederlandse vennootschaps- en effectenrecht zijn, als deze al zijn omschreven, niet altijd consistent en scherp omschreven. De doelstellingen van, voorschriften in, het vennootschaps — en effectenrecht, kunnen vanwege hun tijdsgebondenheid bovendien aan veranderingen onderhevig zijn.2

Het belangrijkste knelpunt bij de beoordeling of de in het vennootschaps- en effectenrecht opgenomen voorschriften er in (kunnen) slagen de doelstellingen van deze rechtsgebieden te bereiken is echter dat daarvoor een maatstaf een beoordelingskader — ontbreekt.3 Vanwege het uit de instrumentele functie van het vennootschaps- en effectenrecht voortvloeiende streven om door middel van de in het vennootschaps- en effectenrecht opgenomen voorschriften gedragseffecten te bereiken, gaat het daarbij bovendien niet (alleen) om het ontbreken van juridisch dogmatische4 maatstaven. Om te kunnen toetsen of beoogde gedragveranderingen daadwerkelijk worden bereikt — en met hoeveel inspanningen, kosten en eventuele neveneffecten dit gepaard gaat — zijn andere dan juridische maatstaven nodig: de gereedschapskist van de jurist schiet hier tekort.5

Van dit tekortschieten is in sterkere mate sprake naarmate de instrumentele functie van het vennootschaps- en effectenrecht belangrijker wordt en — in samenhang daarmee — de doelstelling van in het vennootschaps- en effectenrecht opgenomen voorschriften meer en meer is gelegen in beïnvloeding van gedrag van betrokkenen bij beursvennootschappen en op de effectenmarkt.6 Het belang om niet alleen vanuit juridisch dogmatisch perspectief de doelstellingen van de in het vennootschaps- en effectenrecht opgenomen voorschriften te onderzoeken neemt hierdoor (verder) toe. In deze studie onderzoek ik om die reden de doelstellingen en vormgeving van de in het vennootschaps- en effectenrecht opgenomen publicatieverplichtingen (mede) vanuit een ander perspectief dan het juridische; namelijk vanuit het rechtseconomische perspectief.