4.3.5 De wederzijds kenbare belangen van ISP en klant

Een beding in algemene voorwaarden kan vernietigbaar zijn indien het onredelijk bezwarend is voor de wederpartij gelet op de wederzijds kenbare belangen van partijen. Het blijkt dat de belangen van beide partijen vaak tegengesteld zijn en bij de toetsing aan art. 6:233 sub a BW in verschillende richtingen kunnen wijzen. Alleen die belangen die bij de contractsluiting á kenbaar waren voor de contractspartner kunnen een rol spelen. Centraal bij deze belangenafweging staat het meten en tegen elkaar afwegen van de specifieke belangen van de partijen bij de overeenkomst: wat is het belang van de gebruiker bij dit beding en wat is het belang van de wederpartij bij schrapping dan wel weglating van het beding?1 Voorbeelden van belangen aan de kant van de wederpartij zijn: het behoud van de in (aanvullende) wetgeving vastgelegde positie, duidelijkheid omtrent zijn rechten en plichten, het metterdaad realiseren van het doel van de overeenkomst. Het gaat om de normale belangen van de gemiddelde klant zoals die zich bij een bepaalde soort van overeenkomst in de regel zullen voordoen. Tegenover de kenbare belangen van de wederpartij staan die van de gebruiker. Belangen aan de kant van de gebruiker zijn: rationalisering van een productieproces, vereenvoudiging van het arbeidsen administratieproces, vereenvoudiging contractbeheer en -bewaking in de zin van het simpel houden van het sluiten en afwikkelen van overeenkomsten (standaardisering van de overeenkomsten) en de competitieve vrijheid van strategie/bedrijfsvoering, beperken van de risico's van wanbetaling, niet of moeilijk verzekerbare risico's afwentelen op zijn klanten. Men kan hierbij ook denken aan het feit dat de gebruiker in sterke mate afhankelijk is van een voorschakel, terwijl dat voor de wederpartij kenbaar is. Partijen hebben ook gemeenschappelijke belangen, anders sluiten ze geen overeenkomst. Hieronder maak ik daarom een onderscheid tussen de belangen van de ISP, de belangen van de klant en de gemeenschappelijke belangen.

De rechten en plichten van een ISP tegenover de rechten en plichten van een klant spelen bij de belangenafweging de centrale rol. Ten behoeve van beschikbaarheid verleent een ISP aansluiting op zijn systeem en probeert hij deze verbinding in stand te houden; een klant moet toegang tot het systeem mogelijk maken. De ISP verleent een gebruiksrecht op één of meer computerprogramma's, de klant dient de intellectuele eigendomsrechten op de hem ter beschikking gestelde computerprogramma's te respecteren. De ISP garandeert een bepaalde kwaliteit van de door hem aangeboden diensten en beheert een helpdesk ter ondersteuning van de klanten, de klant mag daarom zijn hoeveelheid schrijfruimte niet overschrijden, geen hinder en schade toebrengen, moet zorgvuldig gebruik maken van de diensten en moet gedragsregels in acht nemen. Daarnaast moet een klant wijziging in relevante gegevens meedelen en voldoen aan betalingsverplichtingen. De ISP dient zorg te dragen voor beveiliging en zich te onthouden van het inzien van bestanden van klanten, tenzij er sprake is van een wettelijke verplichting of een rechterlijke uitspraak. Hieruit blijkt dat de belangen van beide partijen vaak tegengesteld zijn en bij de toetsing van de inhoud in verschillende richtingen kunnen wijzen. Gemeenschappelijke belangen zijn beschikbaarheid en beveiliging.