8.3.4.3 Een mogelijke oplossing; de algemeen belang-actie

Naast het mogelijk maken van collectieve acties tot verkrijging van schadevergoeding, kan door de wetgever een algemeen belang-actie worden geïntroduceerd. Een dergelijke actie kan zinvol zijn als individuele gelaedeerden geen aanspraak maken op vergoeding, zelfs niet indien de collectieve actie tot verkrijging van schadevergoeding succesvol is geweest. Het gaat dan om rationele desinteresse bij het tweede type strooischade.1 Bij een dergelijk systeem wordt de compensatiefunctie van het aansprakelijkheidsrecht losgelaten en spelen de rechtshandhavingsfunctie, de preventiefunctie en de straffunctie een belangrijker rol. Zie § 8.2.3. Tzankova heeft het bij dit type schade over collectieve voordeelsontneming in plaats van collectieve schadevergoeding.2 Zie § 8.2.3-§ 8.2.5.

Bij het creëren van een dergelijke actie zou kunnen worden aangesloten bij het voorstel van Tzankova om het aan een duurzame publiek belang-organisatie (zoals bijvoorbeeld de Consumentenbond) wettelijk toe te staan om in geval van strooischade een collectieve voordeelsontnemingsactie en/of daartoe strekkende schikkingsonderhandelingen met de beweerde normschenders te initiëren, en het groepsnadeel of de ontnomen winst die daar het gevolg van mochten zijn te behouden.3 In een dergelijk geval functioneert de privaatrechtelijke organisatie die optreedt in het algemeen belang als private attorney general. Private (rechts)personen kunnen een belangrijke rol spelen bij de handhaving van het recht. Een private (rechts)persoon die voor zijn eigen belang opkomt, vervult per definitie een rechtshandhavingsrol. Het verschil met de gedachte achter het optreden als private attorney general is dat rechtshandhaving niet meer verbonden is met individuele rechtsbescherming.4

De financiering van algemeen belang-acties zou bijvoorbeeld door de Staat of een door de Staat opgericht fonds kunnen geschieden. De opbrengst van een algemeen belang-actie zou dan naar de Staat gaan of naar een fonds waaruit in de toekomst dergelijke algemeen belang-acties worden gefinancierd. Vanuit het standpunt dat de ideale private normhandhaver financieel onafhankelijk is van overheidssteun en bemoeienis, verdient de financiering door een fonds (eventueel opgericht met een eenmalige donatie van de Staat) de voorkeur boven rechtstreekse financiering door de Staat.5 Zie over de financiering met behulp van een fonds ook § 8.6.4.