5 Terminologie

De betekenis van de termen ‘geloofwaardigheid’ en ‘betrouwbaarheid’ is niet strikt afgebakend.1 In de literatuur en jurisprudentie worden beide begrippen bovendien gebruikt ten aanzien van zowel getuigen als hun verklaringen. Ik zal de term ‘betrouwbaarheid’ gebruiken wanneer ik doel op het waarheidsgehalte van de getuigenverklaring. Wanneer een verklaring in overeenstemming met de waarheid is afgelegd, is deze betrouwbaar. De term geloofwaardigheid zal ik bezigen wanneer ik doel op de geloofwaardigheid van de getuige zelf. Daarmee bedoel ik of in de persoon van de getuige reden kan worden gevonden om te twijfelen aan de betrouwbaarheid van zijn verklaringen. Deze invulling van de termen is niet gebaseerd op een principiële opvatting met betrekking tot de betekenis ervan. Zij is slechts ingegeven door de wens om geen verwarring te laten ontstaan of in een bepaalde passage op de kwaliteit van de persoon van de getuige of op de kwaliteit van diens verklaring wordt gedoeld.

Met de term ‘rechter’ wordt in het ehrm-deel van dit boek gedoeld op de instantie die beslist over de schuld van de verdachte. Dat kan een alleensprekende rechter of een college van rechters zijn, maar ook een jury. Omdat beslissingen in geval van juryrechtspraak wel op een andere manier tot stand komen en worden gemotiveerd dan beslissingen door rechters, wordt hier en daar specifiek ingegaan op aspecten van het ondervragingsrecht in geval van juryrechtspraak. Het gebruik van de term ‘rechter’ als overkoepelende term heeft uitsluitend als doel om te voorkomen dat steeds van ‘rechter of jury’ zou moeten worden gesproken. Dat zou de leesbaarheid van de tekst niet ten goede komen.

Een beslissing van het ehrm kan in een judgment of in een decision worden neergelegd. Beslissingen van de ecrm zijn in de vorm van een report of een decision gegeven. In het Nederlands wordt in geval van een judgment gesproken van een uitspraak of arrest, in geval van een decision van een beslissing en in geval van een report van een rapport. Ik hanteer dikwijls de overkoepelen de term ‘uitspraak’, waarmee ik doel op een judgment, report of decision.

Dit onderzoek is beperkt tot het recht belastende niet-anonieme getuigen te ondervragen. Het ondervragingsrecht omvat echter ook het recht ontlastende en anonieme getuigen te ondervragen. Om de tekst leesbaar te houden, gebruik ik de term ‘ondervragingsrecht’ dikwijls wanneer ik specifiek doel op het recht belastende niet-anonieme getuigen te ondervragen. In § 8.5 van hoofdstuk 1 zal ik aangeven dat het ehrm vrijwel nooit geïsoleerd onderzoekt of het ondervragingsrecht is gerespecteerd, maar dat standaard doet tegen de achtergrond van het recht op een eerlijk proces. Als eindoordeel vermeldt het dan dikwijls dat artikel 6 lid 3 sub d evrm in samenhang met artikel 6 lid 1evrm wel of niet is geschonden. Eveneens om de tekst leesbaar te houden, zal ik dikwijls volstaan met de vaststelling dat het ehrm ‘het ondervragingsrecht’ al dan niet geschonden heeft geacht.