Executele (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel recht) 2007/I.B.6:I.B.6. 'Oude' en 'nieuwe' rechtspraak ter illustratie

Executele (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel recht) 2007/I.B.6

I.B.6. 'Oude' en 'nieuwe' rechtspraak ter illustratie

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Ter illustratie van kenmerk c: 'tegen de wil van de erfgenamen' een uitspraak van de Rechtbank Haarlem van 30 maart 1943, NJ 1943, 857:

'dat de executeur-testamentair wien het bezit der nalatenschap is toegekend, bij de uitoefening van de hem toevallende taak, zijnde de tenuitvoerlegging van het testament, waartoe in de eerste plaats behoort het uitkeeren der legaten, zelfstandig handelt. Hij behoeft daar niet met de wil der erfgenamen rekening te houden en mag zelfs tegen dien wil ingaan'.

Dat men ook in een andere richting kan denken dan de hierboven aangehaalde opvattingen (kenmerk d.), blijkt uit de benadering van Rechtbank Amsterdam 11 oktober 1929, NJ 1930, 41. Er wordt gesproken van de lasthebber van erfgenamen. Deze benadering kan de 'Franse leer'genoemd worden, aangezien in Frankrijk de executeur van origine als lasthebber1 gezien wordt.

De rol van vertegenwoordiger (kenmerk a.) wordt bijvoorbeeld benadrukt in een tuchtuitspraak van Hof Amsterdam2 over een notaris als executeur-testamentair, tevens boedelberedderaar:

'Hierbij verdient overigens aantekening, dat anders dan (...), de notaris bij gebreke van boedelvolmachten van alle erven te dier zake toch namens hen kan handelen.

Immers, de notaris is bij codicil door de erflaatster tot executeur-testamentair, tevens boedelberedderaar benoemd, en kon binnen die taak als vertegenwoordiger van de gezamenlijke erven handelen.'

Dat wat betreft 'oudere' oude rechtspraak. Recentelijk, op 9 februari 2005, NJF 2005, 150, wees de rechtbank Assen een vonnis in een zaak waar de benoeming van de executeur onder het oude erfrecht is geschied (1999), de nalatenschap nog onder het oude erfrecht (2000) openviel, maar het vonnis niet alleen gewezen werdterwijl het nieuwe recht al was ingevoerd, maar ook al (zij het zijdelings) naar het nieuwe erfrecht verwezen werd. Zou dit een voorbode zijn? De rechtbank zag het in ieder geval zo:

'De werkzaamheden als executeur werden immers verricht in opdracht van erflater, niet in opdracht van mevrouw B.' (Curs. BS)

Het interessante van deze uitspraak is niet alleen het gebruik van de term 'opdracht', maar met name de uitdrukkelijke verwijzing naar erflater. Kortom, de executeur krijgt zijn opdracht niet van de erfgenamen, maar van erflater. Een gedachte om vast te houden.

Na ter bepaling van de gedachte het oude erfrecht kort onder de loupe te hebben genomen, is het goed om bij de positie van een van de sterkste executeurs van Europa stil te staan. Dit laatste klemt des te meer nu in Duitsland niet alleen al meer dan een eeuw 'gefilosofeerd' wordt over de rechtspositie van deTestamentsvollstrecker, maar zelfs een'Theorienstreit' uitgebroken is.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.