7.1 Inleiding

In het vorige hoofdstuk is uiteengezet hoe de maatschappelijke rol van de gedaagde een bron van verwachting is en de onrechtmatigheid en toerekenbaarheid nader kan inkleuren. De maatmens fungeert als normatief referentiekader, waaraan het gedrag van de gedaagde wordt getoetst. In dit hoofdstuk ga ik in op een specifieke maatmens: de ondernemer.1 Centraal staat de vraag of de ondernemer als aparte categorie binnen de maatschappij kan worden gezien. Ik betoog dat de ondernemer bepaalde kenmerken heeft die een aparte status rechtvaardigen, maar dat ‘de’ maatmens-ondernemer niet bestaat (paragraaf 7.2). In dit hoofdstuk presenteer ik daarom een gezichtspuntencatalogus aan de hand waarvan de rechter een gespecificeerde maatmens-ondernemer kan vaststellen (paragraaf 7.3) en die de rechter kan gebruiken bij het vaststellen van het normatieve referentiekader (het vereiste kennisniveau en de vereiste mate van zorg). Hoewel verscheidene auteurs het gebruik van een gezichtspuntencatalogus terecht ter discussie hebben gesteld,2 ben ik van mening dat een dergelijke catalogus voor duidelijkheid en voorspelbaarheid kan zorgen. Gelet op de grote heterogeniteit van het bedrijfsleven is het lastig scherpe regels te formuleren.3 Een gezichtspuntencatalogus kan tot op zekere hoogte uitkomst bieden.