Transparante en eerlijke verdeling (Meijers-reeks) 2015/12.6.3:12.6.3 Codificatie van (onderdelen van) de transparantieverplichting in de Awb

Transparante en eerlijke verdeling (Meijers-reeks) 2015/12.6.3

12.6.3 Codificatie van (onderdelen van) de transparantieverplichting in de Awb

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

In de literatuur wordt gepleit om terughoudend om te gaan met het codificeren van beginselen in de Awb.1 Gerards heeft onderzocht wanneer de codificatie van een ongeschreven rechtsbeginsel juridische meerwaarde kan hebben. Zij meent dat codificatie pas juridisch nuttig is als een beginsel wordt omgevormd tot regel (transformatie) of als het beginsel wordt voorzien van nadere invulling, specificatie of clausulering (modificatie).2 Met name deze tweede reden zou aanleiding kunnen zijn om toch bepaalde concrete transparantievereisten te codificeren in de Awb.3

Als er een aparte titel in de Awb zou worden opgenomen voor de verdeling van schaarse besluiten dan zou deze de volgende elementen kunnen bevatten:4

-

Een definitie van het begrip ’schaars besluit’.

-

Een definitie van het begrip ’plafond’ en de verplichting voor het bestuursorgaan om dit plafond voorafgaand aan de procedure vast te stellen en bekend te maken.

-

Een opsomming van de mogelijke verdeelprocedures, namelijk (i) verlening op grond van de volgorde van ontvangst van de aanvraag, al dan niet met wachtlijst; (ii) loting; (iii) vergelijkende toets, al dan niet in combinatie met een financieel bod; of (iv) veiling; alsmede de verplichting voor het bestuursorgaan om een keuze te maken voor de te volgen procedure en deze voorafgaand aan de procedure bekend te maken.

-

Een passende wijze van bekendmaking van de aanvang van de verdeelprocedure.

-

Een verplichting om de selectiecriteria bij wettelijk voorschrift of eventueel bij beleidsregel vast te stellen en algemeen bekend te maken.5

-

Een uitzondering op artikel 4:84 Awb of meer in het algemeen een verbod om van de vastgestelde regels af te wijken, tenzij de regels zelf een afwijkingsmogelijkheid bevatten. De eenmaal vastgelegde criteria (en de uitleg daarvan) mogen gedurende de procedure niet meer gewijzigd worden.6

-

Een uitzondering op, of een transparant alternatief voor artikel 4:5 Awb. Uitgangspunt moet zijn dat na het verstrijken van de aanvraagtermijn aanvragen niet meer kunnen worden gewijzigd of aangevuld.

-

Een bepaling dat het bestuursorgaan het toekenningsbesluit algemeen bekend moet maken.

-

Een bepaling dat na verlening van het besluit, het bestuursorgaan niet bevoegd is wezenlijke wijzigingen in het besluit aan te brengen, tenzij het besluit zelf een wijzigingsmogelijkheid bevat. Indien het bestuursorgaan dit toch wenst, zal het besluit ingetrokken moeten worden en zal een nieuwe verdeelprocedure gevolgd moeten worden.7

-

Een omschrijving van de (tussen)beslissingen die appellabel zijn.

-

Het mogelijk maken van direct beroep bij de bestuursrechter (overslaan bezwaarfase).

Een dergelijke regeling is mijns inziens niet noodzakelijk om de transparantieverplichting in het Nederlandse bestuursrecht te borgen, maar kan wel toegevoegde waarde hebben om het onderscheid tussen schaarse en niet-schaarse besluiten te verduidelijken. Het lijkt echter niet realistisch om te verwachten dat de wetgever op korte termijn een dergelijke regeling tot stand zal brengen.8 Een alternatief zou daarom kunnen zijn om in de Aanwijzingen voor de regelgeving aanwijzingen voor een (transparante) verdeelregeling op te nemen dan wel een aparte ’Aanwijzingen voor de regelgeving voor de verdeling van schaarse rechten’ op te stellen.9

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.