3.6.1.2 De keuze van de lidstaten

Het voorstel om de belastingplicht uit te breiden tot de levering van nieuwe gebouwen en bouwterreinen door particulieren stuitte op verzet van met name Duitsland en Luxemburg. Deze lidstaten meenden dat deze wijziging ten opzichte van de Tweede Richtlijn ‘ernstige problemen doet rijzen op politiek gebied’.1 Hoewel de bezwaren van deze lidstaten zich met name richten op het belasten van de levering van nieuwe gebouwen en bouwterreinen, hebben deze lidstaten ook bezwaren geuit tegen de voorgestelde uitbreiding van de belastingplicht. Zo was de belastingplicht voor niet-ondernemers volgens Duitsland een ‘heterogeen element’ in het btw-stelsel, terwijl Luxemburg ‘grote administratieve moeilijkheden voorzag vanwege het ‘zeer aanzienlijke aantal ter zake niet-ingewijde incidentele belastingplichtigen’. Beide lidstaten meenden dat niet of nauwelijks sprake is van een verstoring van de fiscale neutraliteit.2 Frankrijk achtte het daarentegen wenselijk dat ‘ook andere handelingen met een toevallig karakter dan de in art. 4 lid 3 Voorstel zesde richtlijn genoemde belast kunnen worden als een lidstaat dit nuttig acht’.3

Een compromis waarin alle lidstaten zich konden vinden is dat de levering van nieuwe gebouwen of bouwterreinen door een niet-belastingplichtige buiten de reikwijdte van de btw plaatsvindt, maar dat de lidstaten de bevoegdheid hebben deze levering te belasten door de verkoper als een belastingplichtige te beschouwen.4 Dit compromis heeft ertoe geleid dat art. 4 lid 3 Zesde Richtlijn een kan-bepaling is geworden.5 Op de valreep kwamen de lidstaten ook aan de wens van Frankrijk tegemoet door in art. 4 lid 3 Zesde Richtlijn op te nemen dat de bevoegdheid om de belastingplicht te verruimen tot incidenteel verrichte handelingen met name, en dus niet uitsluitend, geldt voor de levering van nieuwe gebouwen en bouwterreinen.6 Dit verklaart waarom art. 12 lid 1 Btw-richtlijn, de opvolger van art. 4 lid 3 Zesde Richtlijn, alleen de incidentele leveringen van nieuwe gebouwen en bouwterreinen met name noemt, maar de optionele belastingplicht voor de incidentele handelingen hiertoe niet is beperkt.