7.4.2 Richtlijn(historie)

In zijn studierapport ter voorbereiding op het ontwerp van een zesde richtlijn heeft Bours opgemerkt dat het gelijkmaken van de btw-grondslag niet samengaat met het vasthouden aan civielrechtelijke begrippen, zoals het begrip ‘verhuur’, waarvan de inhoud per lidstaat kan verschillen. Hij pleitte er daarom voor om in de Zesde Richtlijn niet het (juridisch geladen) begrip ‘verhuur’ te hanteren, maar een meer neutrale omschrijving, zoals ‘beschikbaarstelling van het gebruik van een onroerend goed’.1 Bours was gecharmeerd van de ‘economische’ definitie van het begrip ‘levering’ in de Tweede Richtlijn.2 Het is dan ook niet verwonderlijk dat Bours ook bij het begrip ‘verhuur’ heeft gezocht naar een ‘economische’ definitie. Naar zijn mening kan, zonder nader in te gaan op de juridische subtiliteiten, verhuur worden gedefinieerd als: “(…) het ter beschikking stellen van een bepaalde zaak gedurende een bepaalde tijd tegen een bepaalde prijs”.3 De Europese Commissie heeft blijkens art. 14, B, onderdeel d van het Voorstel voor een Zesde Richtlijn, waarin het begrip verhuur gehanteerd wordt én een definitie van dit begrip ontbreekt, voormelde raad van Bours in de wind geslagen. Het is waarschijnlijk dat de lidstaten destijds nog in de veronderstelling leefden dat zij de nationale, civielrechtelijke invulling van het begrip ‘verhuur’ konden handhaven. Het Hof van Justitie heeft evenwel duidelijk gemaakt dat het begrip ‘verhuur’ in art. 135 lid 1, onderdeel l Btw-richtlijn een uniebegrip is en heeft dit begrip ook gedefinieerd (zie paragraaf 7.4.3). Vanuit het oogpunt van rechtszekerheid had het naar mijn mening wenselijk geweest om die definitie – net als de definitie van de uniebegrippen ‘levering’, ‘onroerend goed’ en ‘gebouw’ – op te nemen in de Btw-richtlijn of de Btw-uitvoeringsverordening, maar tot op heden is dat niet gebeurd.

Wanneer de Nederlandse taalversie van art. 135 lid 1, onderdeel l Btw-richtlijn wordt gelezen, dan valt op dat hierin een onderscheid gemaakt wordt tussen ‘verhuur’ en ‘verpachting’. Dit onderscheid wordt ook in zeven andere taalversies gemaakt.4 In zijn studierapport ter voorbereiding op het ontwerp van een zesde richtlijn heeft Bours heeft echter terecht opgemerkt dat verpachting een vorm van verhuur is die in het bijzonder betrekking heeft op landbouwgrond.5 Het onderscheid tussen verhuur en verpachting is daarom niet noodzakelijk, omdat pacht te beschouwen is als een species van het genus verhuur. De reden voor dit onderscheid lijkt dan ook uitsluitend te zijn gelegen in het onderscheid van deze rechtsfiguren in het civiele recht van de lidstaten. Dat is ook de reden waarom dit onderscheid niet in alle taalversies terugkomt. Reeds in de Engelse taalversie van art. 14, B, onderdeel d van het Voorstel voor een zesde richtlijn ontbrak dit onderscheid en werd uitsluitend het begrip ‘letting’ gehanteerd. In de vergaderstukken met betrekking tot de totstandkoming van de Zesde Richtlijn is er door Ierland op gewezen dat in het Angelsaksische recht een onderscheid wordt gemaakt tussen ‘letting’ (kortlopende huurovereenkomsten) en ‘leasing’ (langlopende huurovereenkomsten) en dat leasing in Ierland als een levering kan worden aangemerkt.6 In de Engelse taalversie van het uiteindelijke art. 13, B, onderdeel b Zesde Richtlijn (thans: art. 135 lid 1, onderdeel l Btw-richtlijn) is die omissie gerepareerd en is ‘the leasing or letting of immovable property’ in beginsel vrijgesteld. Het onderscheid tussen leasing en letting/verhuur komt ook terug in zes andere taalversies van art. 135 lid 1, onderdeel l Btw-richtlijn.7 Er zijn echter ook acht taalversies van art. 135 lid 1, onderdeel l Btw-richtlijn waarin uitsluitend het equivalent van het begrip ‘verhuur’ gehanteerd wordt.8 In onderstaande tabel is hiervan een overzicht gegeven.