10.2.3 Gebruik van vermoedens voor het bewijs van perifere stellingen

Zowel de inspecteur als de boeteling kunnen zich bedienen van vermoedens ten gunste van de door hen te bewijzen perifere stellingen. Bij het gebruik van feitelijke vermoedens voor het bewijs van perifere stellingen zijn de in paragraaf 10.2.2.1 hiervoor beschreven aanvullende voorwaarden (ten aanzien van de centrale stellingen) in zijn algemeenheid niet van toepassing. Voor perifere stellingen geldt de onschuldpresumptie van art. 6 lid 2 EVRM immers niet, en dus ook niet de regel dat elke twijfel in het voordeel van de boeteling moet werken. Voor perifere stellingen gelden in beginsel dan ook geen bijzondere voorwaarden of beperkingen op grond van art. 6 EVRM.

Dat is – althans in mijn opvatting – anders voor perifere stellingen die het schuldverband betreffen, zoals AVAS.1 Bij dergelijke perifere stellingen moet naar mijn mening (ten minste enige) verwijtbaarheid worden ingelezen in de delictsomschrijving. Omdat die verwijtbaarheid dan als centrale stelling moet worden aangemerkt, geldt voor vermoedens die op de verwijtbaarheid zien (of op de afwezigheid van AVAS) hetzelfde als hiervoor in paragraaf 10.2.2 is beschreven. Een tweede uitzondering zou ik willen maken voor gevallen waarin de rechter voornemens is om een vermoeden ten nadele van de boeteling aan te nemen, in het bijzonder bij kwesties van openbare orde en andere perifere stellingen, ten aanzien waarvan de rechter een zelfstandige onderzoeksplicht heeft (zoals verjaring).2 De rechter zal de boeteling dan – net als bij centrale stellingen het geval is – uitdrukkelijk moeten mededelen dat hij voornemens is een nadelig vermoeden aan te nemen en hem uitgebreid in de gelegenheid moeten stellen om dat vermoeden en de feiten waarop het gebaseerd is, te weerleggen.3 Dit vloeit naar mijn mening voort uit de overkoepelende norm van de fair hearing.