17.5.3.2 Enige theoretische vragen rond overdracht van girale aandelen in de enquêteprocedure

Blijkens de Wge kunnen de deelgenoten hun aandeel in het verzameldepot geheel of gedeeltelijk overdragen.1 Bijvoorbeeld: een deelgenoot heeft een aandeel in het verzameldepot dat correspondeert met vier aandelen. Hij kan dan zijn deelgerechtigdheid tot alle vier de aandelen overdragen, maar ook bijvoorbeeld tot twee van deze aandelen. De levering van een aandeel in een verzameldepot geschiedt door bijschrijving op naam van de verkrijger in het daartoe bestemde deel van de administratie van de intermediair.2

Daarnaast kan uitlevering plaatsvinden.3 Dat houdt in dat een of meer aandelen uit het verzameldepot worden gehaald en worden overgedragen aan de deelgenoot.4 Uitlevering geschiedt louter aan een andere intermediair,5 of op tijdelijke basis.6 Uitlevering op tijdelijke basis geschiedt alleen als dit noodzakelijk is voor de deelgenoot om een aan de aandelen verbonden recht uit te kunnen oefenen. Indien deze noodzaak wegvalt, moeten de aandelen onverwijld worden teruggeleverd.

Art. 2:356 sub e BW is niet toegeschreven op girale aandelen. Het is voorts niet duidelijk hoe het treffen van tijdelijke overdracht van aandelen ten titel van beheer past in het stelsel van de Wge. Er zijn drie opties: (i) de overdracht ten titel van beheer kwalificeert als uitlevering uit het verzameldepot aan de tijdelijke beheerder van de aandelen die corresponderen met het aandeel van de aandeelhouder die door deze (onmiddellijke) voorziening wordt getroffen, (ii) de overdracht ten titel van beheer kwalificeert als een overdracht van een aandeel in het verzameldepot en (iii) de overdracht ten titel van beheer doorkruist het systeem van de Wge in de zin dat de overdracht noch kwalificeert noch als uitlevering noch als overdracht van een aandeel in het verzameldepot, maar wel een overgang van het eigendom van de desbetreffende aandelen met zich meebrengt.

Daarnaast is ook niet duidelijk hoe tijdelijke overdracht van aandelen ten titel van beheer inwerkt op het proces van het tot stand komen en afwikkelen van effectentransacties. Dat proces neemt vaak drie dagen in beslag.7 Denkbaar is dat op het moment de (onmiddellijke) voorziening wordt getroffen de getroffen aandeelhouder reeds een transactie tot stand heeft doen komen, maar dat nog geen settlement heeft plaatsgevonden. Onduidelijk is dan of de (onmiddellijke) voorziening zich ook uitstrekt tot de aandelen die bij deze transactie zijn betrokken.

Mij is geen wetsgeschiedenis, rechtspraak of literatuur bekend die uitsluitsel geeft over de hierboven opgeworpen vragen. Mijn voorkeur gaat uit naar een praktische benadering. Voordat ik dat motiveer (par. 17.5.3.4), zet ik eerst een praktisch probleem uiteen.