12.3.1.2 Haags Forumkeuzeverdrag

Het Haags Forumkeuzeverdrag is in dit opzicht duidelijk: de art. 5 en 6 Haags Forum-keuzeverdrag laten geen autonome interpretatie toe. Het recht van de aangewezen rechter (met inbegrip van het internationaal privaatrecht) bepaalt of sprake is van wilsovereenstemming.1 Dat blijkt met name uit art. 5 lid 1 Haags Forumkeuzeverdrag dat bepaalt dat een forumkeuze niet geldig is, indien de overeenkomst nietig of vernietigbaar2 is krachtens het recht van de aangewezen rechter. Ook art. 7 sub a Haags Forumkeuzeverdrag onderstreept het belang van het recht van de aangewezen rechter, omdat het forum derogatum verplicht is de rechtsgeldigheid van de overeenkomst te toetsen aan het recht van de staat van de aangewezen rechter.3 Deze systematiek is merkwaardig, omdat het gederogeerde gerecht op deze wijze gebonden is recht toe te passen dat niet de lex fort is en bovendien niet het recht behoeft te zijn dat op de overeenkomst van toepassing is. Het Haags Forumkeuzeverdrag introduceert op deze wijze een derde rechtsstelsel dat op een forumkeuze van toepassing is. Bijv.: Een Nederlandse en Russische partij wijzen in een overeenkomst tot levering van olie die krachtens een rechtskeuze aan Russisch recht is onderworpen, de rechter te Montreal als exclusief bevoegde rechter aan. Na een beslag maakt de Nederlandse partij de vordering aanhangig bij de Nederlandse rechter, omdat de forumkeuze zijns inziens niet rechtsgeldig is. De Nederlandse rechter zal — aannemende dat het Haags Forumkeuzeverdrag in Canada en Nederland in werking is getreden — dan een beroep op een nietigheidsgrond betreffende de forumkeuze beoordelen naar Canadees recht, op de overeenkomst Russisch recht als de lex causae en Nederlands commuun internationaal privaatrecht voorzover het verdrag geen bepalingen bevat, moeten toepassen. Het Haags Forumkeuzeverdrag volgt dus niet de systematiek van de EEX-V° en het Verdrag en kan mijns inziens leiden tot te gecompliceerde rechtsvragen.