66.6 Een uitspraaktermijn voor de rechter

Vraag een juridische leek naar een maatregel die de doorlooptijd van een rechterlijke procedure kan verkorten en de kans is reëel dat hij de oplossing zoekt in het stellen van een termijn waarbinnen de rechter uitspraak moet doen. Niet alleen leken zoeken heil in een deadline voor de rechter om uitspraak te doen; de wetgever heel soms ook, zoals in de Chw, die voorschrijft dat de rechter binnen zes maanden na afloop van de beroepstermijn uitspraak doet.1 De uitspraaktermijn blijkt te werken. De rechter doet Chw-zaken sneller af dan niet Chw-zaken.2 Een van de kanttekeningen die de onderzoekers evenwel maken, raakt aan de sleutel waarin ik ‘versnelling’ plaats. Op de totale duur van besluitvorming en rechtsbescherming is de tijdwinst – drie tot vier maanden – die wordt geboekt met de wettelijke uitspraaktermijn bescheiden.3

Een andere kanttekening is dat met het leggen van het accent op korte doorlooptijden in bepaalde categorieën geschillen, een verdringingseffect op de loer ligt. Uit onderzoek blijkt dat ervaringsdeskundigen inderdaad het bestaan van een dergelijk effect aannemen. Uit cijfers uit hetzelfde onderzoek lijkt het echter met die verdringing in relatie tot de voorgeschreven uitspraaktermijn in de Chw nogal mee te vallen.4 Die termijn lijkt niet ten koste te zijn gegaan van de afhandelingsduur van zaken waarop het Chw-bewind niet van toepassing is. Niettemin bestaat het gevaar van een verdringingseffect bij maatregelen zoals wettelijk voorgeschreven maximale termijnen voor het doen van uitspraak. De vraag rijst natuurlijk ook in hoeverre een dergelijke verplichting zich leent voor expansie. Is het praktisch haalbaar om in veel meer (categorieën) geschillen de rechter op te dragen binnen (bijvoorbeeld) zes maanden uitspraak te doen? Het risico van verdringing kan zich tevens bij andere maatregelen als een ongewenst neveneffect manifesteren.