Douanewaarde in een globaliserende wereld (FM nr. 164) 2021/6.4.4:6.4.4 Verstrekking van niet-bindende inlichtingen door douaneautoriteiten

Douanewaarde in een globaliserende wereld (FM nr. 164) 2021/6.4.4

6.4.4 Verstrekking van niet-bindende inlichtingen door douaneautoriteiten

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Op grond van artikel 14 DWU kunnen marktdeelnemers de douaneautoriteiten verzoeken om het verstrekken van inlichtingen aangaande de toepassing van de douanewetgeving. Naar mijn mening kan een marktdeelnemer op grond van dit artikel een verzoek om inlichtingen over de toepassing van de douanewaardebepalingen indienen bij de douaneautoriteiten, zolang dit verzoek verband houdt met daadwerkelijk voorgenomen activiteiten in het kader van het internationale goederenverkeer. Op een verzoek om inlichtingen over de toepassing van douanewaardebepalingen op niet-bestaande activiteiten hoeft derhalve niet gereageerd te worden. De inlichtingen zouden naar mijn mening, net als bij de bindende waarde-inlichting (onderdeel 6.4.5), inzicht moeten geven op basis van welke waarderingsmethode de douanewaarde vastgesteld moet worden en welke prijselementen in ogenschouw genomen moeten worden voor de vaststelling van de douanewaarde overeenkomstig de van toepassing zijnde waarderingsmethode.

Een inlichting lijkt niet aangemerkt te kunnen worden als beschikking. Er lijkt derhalve geen bezwaar- of beroepsprocedure open te staan tegen een verkregen inlichting, wat anders is bij een bindende inlichting waarvoor dit wel het geval is aangezien dit type inlichting wel als beschikking wordt aangemerkt.1 Voorts is het de vraag of aan een verkregen inlichting gerechtvaardigd vertrouwen kan worden ontleend. Kan een marktdeelnemer bijvoorbeeld zich in rechte beroepen op een verkregen inlichting, indien de douaneautoriteiten daarin de douanewaardebepalingen gunstiger uitleggen dan in een controle na invoer? In dat kader moet getoetst worden of een gerechtvaardigd beroep kan worden gedaan op het Unierechtelijke vertrouwensbeginsel.2 In het Unierechtelijk douanerecht lijkt het vertrouwensbeginsel in geschreven vorm uitputtend geregeld te zijn in artikel 119 DWU (voorheen artikel 220, lid 2, onderdeel b, CDW).3 In dit artikel zijn voorwaarden opgenomen waaraan voldaan moet worden om bij een zogenaamde ‘ambtelijke vergissing’ een geslaagd beroep te doen op het vertrouwensbeginsel om daarmee een navordering van invoerrechten af te wenden. Uit artikel 119 DWU en jurisprudentie gewezen onder artikel 220, lid 2, onderdeel b, CDW, volgt dat voor een geslaagd beroep op het vertrouwensbeginsel voldaan moet worden aan de volgende vier cumulatieve voorwaarden: i) het moet gaan om een vergissing van de douaneautoriteiten,4 ii) de douaneschuldenaar had de vergissing redelijkerwijs niet kunnen ontdekken,5 iii) de douaneschuldenaar moet te goede trouw hebben gehandeld,6 en iv) de douaneschuldenaar moet aan alle voorschriften van de geldende bepalingen inzake de douaneaangifte hebben voldaan.7 Voor de beantwoording van de vraag of een gerechtvaardigd beroep op het vertrouwensbeginsel gedaan kan worden als een inlichting wordt gegeven, moet gelet op voornoemde voorwaarden allereerst worden vastgesteld of sprake is van een vergissing van de douaneautoriteiten, wat veronderstelt dat sprake is van een actieve gedraging van de douaneautoriteiten.8 De Hoge Raad heeft in dat kader geoordeeld dat aan enige andere inlichting anders dan een bindende inlichting, geen in rechte te beschermen vertrouwen ontleend kan worden.9 Dat lijkt met zich te brengen dat aan een inlichting over de toepassing van de douanewaardebepalingen op grond van artikel 14 DWU niet kan worden aangemerkt als vergissing van de douaneautoriteiten, zelfs niet als alle relevante feiten zijn aangevoerd om de toepassing van de douanewaardebepalingen te beoordelen.10 Dit is anders, zoals hiervoor aangegeven, als een bindende inlichting wordt aangevraagd (onderdeel 6.4.5). Het beperken van het vertrouwensbeginsel tot bindende inlichtingen kan te maken hebben met het feit dat anders de nuttige werking van de toevoeging ‘bindend’ ten opzichte van ‘niet-bindende’ inlichtingen verloren gaat. Ik zie dat anders. Ik meen namelijk dat afhankelijk van de uiting die volgt op een verzoek tot inlichtingen betreffende de toepassing van de douanewaardebepalingen op grond van artikel 14 DWU, de marktdeelnemer een geslaagd beroep kan doen op het vertrouwensbeginsel. Dit is bijvoorbeeld het geval indien de marktdeelnemer een specifieke, onvoorwaardelijke en wettige toezegging wordt gedaan door de douaneautoriteiten waarop de marktdeelnemer zijn verwachtingen heeft afgestemd.11 De vorm waarin de uiting wordt gedaan doet mijns inziens niet ter zake,12 al heeft dit eventueel betekenis voor het slagen van de bewijslast die de marktdeelnemer toekomt.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.