4.4.2.4.3 Ontstaansmoment van de omslagvordering

189. Ontstaansmoment omslagvordering. Art. 6:13 lid 1 BW bepaalt voor verhaal na het delgen van de schuld ten laste van een draagplichtige schuldenaar dat omslag plaatsvindt indien “verhaal op een hoofdelijke schuldenaar voor een vordering als bedoeld in de artikelen 10 en 12 geheel of gedeeltelijk onmogelijk [blijkt]”. Art. 6:13 lid 2 BW hanteert eenzelfde criterium voor het geval de schuld wordt gedelgd ten laste van een niet-draagplichtige schuldenaar: omslag vindt plaats indien “op geen van de medeschuldenaren wie de schuld wel aanging verhaal mogelijk [blijkt]”. Een wettelijke vordering ontstaat mijns inziens op het moment waarop is voldaan aan alle voorwaarden voor haar ontstaan.1 Naar ik meen ontstaat de omslagvordering op het moment dat aan de vereisten van art. 6:13 BW is voldaan, dus op het moment waarop blijkt dat verhaal op grond van art. 6:10 en/of 6:12 BW niet mogelijk is. Dat het zich niet altijd eenvoudig zal laten vaststellen wanneer dit is gebleken, doet daaraan mijns inziens niet af.

Het ontstaansmoment van de omslagvordering is voor tal van rechtsfeiten van belang. Zo volgt uit rechtspraak van de Hoge Raad dat de verjaring van een rechtsvordering niet eerder een aanvang nemen dan het moment waarop die rechtsvordering is verbonden, is ontstaan, hetgeen niet eerder kan zijn dan het moment waarop het vorderingsrecht is ontstaan waaraan de rechtsvordering is verbonden (art. 3:304 BW).2 Ook is het ontstaan van belang voor de verschuldigdheid van wettelijke rente, omdat daartoe verzuim vereist is (art. 6:119 BW), hetgeen vanwege het opeisbaarheidsvereiste (art. 6:81 BW) niet mogelijk is indien de vordering nog niet is ontstaan.