Einde inhoudsopgave
Privaatrechtelijke handhaving van mededingingsrecht (R&P nr. 174) 2009/1.1.1
1.1.1 Inleiding
mr.dr. E.J. Zippro, datum 29-09-2009
- Datum
29-09-2009
- Auteur
mr.dr. E.J. Zippro
- JCDI
JCDI:ADS577560:1
- Vakgebied(en)
Mededingingsrecht / Toezicht en handhaving
Verbintenissenrecht / Schadevergoeding
Voetnoten
Voetnoten
Er bestaat de laatste tijd een tendens om naast de bestuursrechtelijke en privaatrechtelijke handhaving van mededingingsrecht ook de strafrechtelijke handhaving van mededingingsrecht te (her)introduceren. Zie voor de strafrechtelijke handhaving van mededingingsrecht § 1.3 en § 3.10.
Groenboek Schadevorderingen wegens schending van de communautaire antitrustregels, Brussel, 19 december 2005, COM/2005/672 def.; Witboek Schadevergoedingsacties wegens schending van de communautaire mededingingsregels, Brussel, 2 april 2008, COM/2008/165 def.
Kartel tussen Heineken, Bavaria, Grolsch en InBev. Beschikking 18 april 2007 (Nederlandse biermarkt), PbEU 2008, C-122/1. De Koninklijk Horeca Nederland heeft van de brouwers schadeloosstelling geëist. De brouwerijen dienen volgens de eis van Koninklijk Horeca Nederland de inkoopprijzen voor horecaondememers met onmiddellijke ingang te verlagen. De consumentenbond heeft namens zijn leden gepleit voor een prijsverlaging ten behoeve van de consument.
Kartel tussen onder meer Hoffman-La Roche (Zwitserland), BASF (Duitsland), Takeda (Japan), Daiichi (Japan), Eisai (Japan), Merck (Duitsland), Solvay (Belgie) en Aventis (Frankrijk). Aan het kartel deden nog vijf andere ondernemingen mee. De vordering jegens deze vijf andere karteldeelnemers was reeds verjaard. Beschikking 21 november 2001 (Vitaminen), PbEG 2003, L 6/1. Zie ook GvEA EG 15 maart 2006, zaak T-15/02 (BASF), Jur. 2006, p. II-497; GvEA EG 15 maart 2006, zaak T-26/02 (Daiichi Pharmaceutical), Jur. 2006, p. 11-713.
Het betreft onder meer de koppelverkoop van het Windows besturingssysteem met Windows Media Player en het door Microsoft opzettelijk beperken van de interoperabiliteit tussen het Windows besturingssysteem en de software van concurrenten. Zie GvEA EG 17 september 2007, zaak T-201/04 (Microsoft), Jur. 2007, p. II-3601.
Schending van mededingingsrecht leidt vaak tot schade bij ondernemers en consumenten. De boetes en dwangsommen die de Europese Commissie en de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) kunnen opleggen aan overtreders van de mededingingsregels, verdwijnen direct naar 'Brussel' of de Staat en komen niet terecht in de portemonnee van gedupeerde ondernemers en consumenten. Voor verkrijging van schadevergoeding zijn benadeelden aangewezen op het privaatrecht.
Naast de publiekrechtelijke handhaving van mededingingsrecht door de Europese Commissie en de Nederlandse Mededingingsautoriteit, bestaat de privaatrechtelijke handhaving van mededingingsrecht.1 Ondernemers en consumenten die slachtoffer zijn van een schending van mededingingsrecht, zullen de schending vaak zo spoedig mogelijk willen laten eindigen en hun schade vergoed willen krijgen. Indien partijen niet tot overeenstemming komen door middel van een schikking, kunnen de gelaedeerden zich tot de burgerlijke rechter wenden. De civiele procedure zal een burgerlijk recht tot inzet moeten hebben. De gelaedeerden zullen met het oog op de geleden schade in het verleden schadevergoeding kunnen vorderen van de laedens, en met het oog op de toekomst door middel van een rechterlijk verbod of gebod kunnen vorderen dat de schending van het mededingingsrecht wordt gestaakt.
De mogelijkheden en obstakels voor ondernemers, consumenten en andere gedupeerden om de geleden schade als gevolg van een schending van het mededingingsrecht vergoed te krijgen, hebben de afgelopen jaren veelvuldig in de belangstelling gestaan. Te denken valt aan de door de Europese Commissie gepubliceerde voorstellen in het Groenboek en het Witboek betreffende schadevergoedingsacties wegens schending van de communautaire mededingingsregels.2 In de praktijk valt bijvoorbeeld te denken aan de schadevergoedingsacties die zijn ingesteld of worden voorbereid door de gedupeerden van de bouwfraude, het Nederlandse bierkartel,3 het wereldwijde vitaminekartel4 en de mededingingsbeperkende gedragingen van machtspositiehouder Microsoft.5