Einde inhoudsopgave
Sfeerovergangen in de winstsfeer (FM nr. 172) 2022/3.3.0
3.3.0 Inleiding
Mr. dr. B.F.M. Coebergh, datum 01-11-2021
- Datum
01-11-2021
- Auteur
Mr. dr. B.F.M. Coebergh
- JCDI
JCDI:ADS630611:1
- Vakgebied(en)
Internationaal belastingrecht / Heffingsbevoegdheid
Vennootschapsbelasting / Winstbepaling
Inkomstenbelasting / Winst
Voetnoten
Voetnoten
Lubbers beschouwt de fiscale openingsbalans als het officiële startpunt van de fiscale winstbepaling. Deze balans dient zijns inziens als grondslag voor de bepaling van de winst die zal worden behaald gedurende het tijdvak dat de onderneming voor rekening van de belastingplichtige wordt gedreven. Hij verwijst hiervoor naar HR 24 juni 1953, nr. 11 380 BNB 1953/189. Lubbers 2001.
Van der Heijden en Lubbers betogen dat de fiscale openingsbalans als doel heeft een correcte toerekening van resultaten aan de onbelaste en aan de belaste periode. Van der Heijden en Lubbers.
De toerekening van baten en lasten dient volgens S.A. Stevens in beginsel te geschieden aan de hand van de vraag of zij worden opgeroepen door de bedrijfsuitoefening in de belaste periode of de onbelaste periode. S.A. Stevens 2009-2.
Bruijsten betoogt dat de waardering tegen de waarde in het economische verkeer enkel een middel is om het doel (BC: verdeling van resultaten tussen de belaste en onbelaste periode) te bereiken. De waardering tegen de waarde in het economische verkeer is volgens hem geen doel op zich. Bruijsten 2016 -2.
Bij een sfeerovergang moet dus een fiscale openingsbalans worden opgesteld. Reeds in 1947 (HR 2 april 1947, B. 8335) heeft de Hoge Raad bepaald dat de fiscale openingsbalans als grondslag dient voor de bepaling van de totaalwinst:
‘indien een bedrijf bij de dood van de eigenaar door één of meer van diens rechtverkrijgenden wordt voortgezet dient de door de nieuwe eigenaar of nieuwe eigenaren opgemaakte beginbalans als grondslag voor de bepaling van de winst welke zal worden behaald gedurende het tijdvak dat het bedrijf voor hem of hen als bron van inkomen zal bestaan. Dit doel van de beginbalans …’
De staatssecretaris is van mening dat uit de jurisprudentie blijkt dat de functie van de fiscale openingsbalans het scheiden van de onbelaste en de belaste periode is met als doel om de totaalwinst te kunnen bepalen:1
‘Uit de fiscale jurisprudentie vloeit voort dat op de openingsbalans alle (tot de onderneming behorende) bezittingen en schulden staan voor de waarde in het economische verkeer. De openingsbalans heeft als functie de onbelaste en de belaste periode te scheiden en is bedoeld om de totaalwinst te kunnen bepalen. Wanneer niet de waarde in het economische verkeer gehanteerd wordt op de openingsbalans, kunnen verliezen of winsten uit de onbelaste periode naar de belaste periode verschuiven, of vice versa.’
In de literatuur wordt betoogd dat het opstellen van de openingsbalans niet het doel maar slechts een middel is om de totaalwinst te bepalen.2345