3.4 Het internationale recht

Rechtsbeginselen en rechtsnormen op het gebied van straffen zijn binnen het internationale recht terug te vinden in verdragen, zoals het EVRM, het IVBPR en het Europees Handvest. Daarbij zijn de interpretaties van deze verdragsbepalingen door bijvoorbeeld het EHRM, het Comité van Ministers van de Raad van Europa en het HRC eveneens relevant. In de komende onderdelen worden dan ook deze internationale rechtsbronnen onderzocht voor de vier hoofdbeginselen van individuele straftoemeting, te weten het onafhankelijkheids- en onpartijdigheidsbeginsel (onderdeel 3.4.3), het zorgvuldigheidsbeginsel (onderdeel 3.4.4), het evenredigheidsbeginsel (onderdeel 3.4.5) en het motiveringsbeginsel (onderdeel 3.4.6).

Eén van de belangrijkste toetsstenen voor bestraffing en straftoemeting is het beginsel van een eerlijk proces (‘fair trial’) van artikel 6 van het EVRM. Deze bepaling heeft vanwege zijn toepassingsbereik de afgelopen decennia een grote bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van het nationale bestuurlijke boeterecht. Vandaar dat eerst ingegaan wordt op de afbakening van straffen die onder dit beginsel vallen (zie hierna onderdeel 3.4.1) en op de verhouding tussen artikel 6 EVRM en bestuurlijke boeten in het algemeen (onderdeel 3.4.2), alvorens de vier eerdergenoemde hoofdbeginselen van straftoemeting aan de orde komen.