7.5.2 Het aanvullen van rechtsobjecten met extra schaarse middelen

292. Het bestaan van rechtsobjecten is het gevolg van het bestaan van trans actiekosten (zie randnummer 110). In een transactiekostenloze wereld zou het niet nodig zijn om schaarse middelen te combineren tot rechtsobjecten, omdat over alle schaarse middelen afzonderlijke afspraken gemaakt zouden kunnen worden. Omdat in de echte wereld transactiekosten altijd aanwezig zijn, is het nodig om juridische regels op te stellen om te bepalen welke schaarse middelen samen rechtsobjecten vormen. Het vormen van rechtsobjecten zorgt er op verschillende manieren voor dat transactiekosten worden verminderd (zie randnummer 110). Door complementaire schaarse middelen te combineren worden transacties voorkomen die anders nodig waren geweest om hetzelfde nut te genereren.

293. De betrokkenheid van een grote groep derden bij een rechtsobject wijst erop dat de Pareto-efficiëntiemaatstaf niet kan worden gebruikt om te bepalen op welke wijze rechtsobjecten moeten worden opgebouwd en aangevuld (zie randnummer 286). Welke schaarse middelen precies onderdeel van een rechtsobject uitmaken heeft gevolgen voor derden die mogelijk inbreuk op het rechtsobject zouden kunnen maken, er beslag op zouden willen leggen, aanspraken hebben op schaarse middelen die onderdeel van een rechtsobject worden, etc. (zie randnummer 162). Daarom ligt het voor de hand dat de Kaldor-Hicks-efficiëntiemaatstaf wordt gebruikt om te bepalen welke schaarse middelen onderdeel uitmaken van een rechtsobject. Het gebruik van de Kaldor-Hicks-efficiëntiemaatstaf impliceert dat er sprake kan zijn van gedwongen herverdeling, bijvoorbeeld door schaarse middelen die toebehoren aan verschillende mensen bij elkaar te voegen tot één rechtsobject. Juridische regels die gaan over het aanvul len van rechtsobjecten, zullen als doel hebben om schaarse middelen te com bineren die zo veel mogelijk complementair aan elkaar zijn, zodat de maatschappelijke welvaart het meest wordt verhoogd.

294. De vraag of schaarse middelen complementair aan elkaar zijn, kan niet in abstracte zin worden beantwoord, maar heeft altijd een subjectief element. Zo merkt de (rechts)econoom Claeys op:

295. Om te bepalen welke schaarse middelen bij elkaar horen, zal daarom een inschatting moeten worden gemaakt van de schaarse middelen die voor een gemiddeld persoon het hoogste gezamenlijke nut hebben.2 Op basis van deze inschatting kunnen dan regels worden geformuleerd om deze samenstelling in zo veel mogelijk gevallen te bewerkstelligen. Dit houdt onder meer in dat dezelfde regels worden gebruikt om te bepalen uit welke schaarse middelen een rechtsobject in eerste instantie wordt opgebouwd en om te bepalen welke schaarse middelen later aan het rechtsobject zijn toegevoegd; voor derden maakt het antwoord op die vraag immers niets uit om te weten hoe zij zich ten aanzien van het rechtsobject dienen te gedragen. Het kan uiteraard voorkomen dat deze ‘standaard’ samenstelling in een concreet geval niet voldoet, omdat het nut dat eraan wordt ontleend lager is dan in een andere samenstelling. In dat geval kan door middel van het aangaan van transacties worden gezorgd dat de schaarse middelen terecht komen bij degene die er het meeste nut aan ontleent.