9.8.2 Het exhaustieve en zwarte karakter van de lijst

606. De koppelverkooppraktijk vormt naar Frans recht van oudsher een `pratique illicite' (art. L.122-1 C.conso.). Het totale verbod op deze praktijk is bij de omzetting van de richtlijn gehandhaafd. Het is echter een dode letter geworden nadat het Hof had overwogen dat naar nationaal recht verboden praktijken, die niet op de zwarte lijst voorkomen, in concreto aan de open richtlijnnormen dienden te worden getoetst.1 Dit is ook wat de appelrechter te Parijs deed in de eerdergenoemde zaak waarin een sportkanaal slechts in combinatie met een ADSL-abonnement kon worden afgenomen.2 Deze praktijk doorstond de (rechtstreekse) toetsing aan de hoofd- en de subnormen uit de richtlijn. De juge de proximité te Lorient toetste eveneens een `vente liée' (een laptop werd met een Vista-besturingssysteem verkocht) aan de hoofdnorm maar kwam wel tot de conclusie dat het om een oneerlijke praktijk ging.3 De eerste civiele kamer van de Cour de cassation benadrukt dat de rechter per geval moet onderzoeken of een koppelverkooppraktijk op grond van de hoofdnorm uit art. L. 120-1 C.conso. als oneerlijk kan worden aangemerkt.4

Onlangs is de Franse wet aangepast aan de uitspraak van het HvJ: volgens het nieuwe art. L.122-1 is koppelverkoop verboden 'des lors que la pratique en cause revêt un caractère déloyal au sens de l'article L. 120-1'.5 Andere van oudsher naar Frans recht verboden praktijken die hun zwarte karakter hebben verloren zijn de `ventes avec prime' en de misleidende loterijen zoals gedefinieerd in resp. art. L.121-35 en L. 121-36 C.conso.

607. De subnormen worden als ten aanzien van de praktijken op de lijst, overkoepelende normen beschouwd (par. 9.7.1 en 9.9.2). Verondersteld wordt dat bij de praktijken op de lijst steeds aan de criteria bij de subnormen is voldaan.6 Deze veronderstelling betekent dat niet in concreto aan die criteria zal worden getoetst. De lijst is zwart bedoeld. Dit neemt niet weg dat de open begrippen uit de lijst het zwarte karakter van de lijst aantasten en aanleiding kunnen geven tot de toetsing aan het effectcriterium (vgl. de term `bedrieglijk').