2.5.2 Toepassingsgebied van de verordening

De 'Brussel Ilbis'-Verordening is ingevolge art. 1 van toepassing op burgerlijke zaken betreffende echtscheiding, scheiding van tafel en bed of tot nietigverklaring van het huwelijk. Tevens vallen onder de verordening de burgerlijke rechtsvorderingen betreffende de toekenning, de uitoefening, de overdracht, de beperking of de beëindiging van de ouderlijke verantwoordelijkheid.

Het formele toepassingsgebied van de 'Brussel Ilbis'-Verordening vloeit uit art. 6 en 7 voort. Art. 6 geeft aan dat ten aanzien van een verweerder met een woonplaats in een lidstaat de rechterlijke bevoegdheid voor de onder het materiële toepassingsgebied vallende rechtsvorderingen slechts op basis van deze verordening kan worden vastgesteld. Art. 6 Vo-BIIbis is niet een met art. 4 EEX-Vo vergelijkbare bepaling. Wanneer de verweerder geen woonplaats in een lidstaat heeft, geldt ingevolge art. 4 EEX-Vo het nationale recht van de aangezochte rechter voor de bepaling van de rechtsmacht. Art. 6 Vo-BIIbis bepaalt slechts dat een verweerder met een woonplaats in een lidstaat alleen op basis van de verordening voor de rechter van een andere lidstaat kan worden opgeroepen; het geeft geen regeling voor de verweerders met een woonplaats buiten de Europese Unie. Art. 7 Vo-BIIbis bepaalt dat indien op basis van de 'Brussel Ilbis'-Verordening geen bevoegde rechter in een lidstaat aangewezen kan worden, de bevoegdheid in elke lidstaat beheerst wordt door het nationale recht.1

De 'Brussel Ilbis'-Verordening heeft voorrang boven de tussen de lidstaten geldende verdragen. De geldende verdragen blijven van toepassing ten aanzien van de onderwerpen waarvoor de verordening geen regeling geeft.

Zoals reeds opgemerkt vindt de 'Brussel Ilbis'-Verordening haar grondslag in Titel IV EG. Gezien het feit dat Denemarken een voorbehoud heeft gemaakt ten aanzien van de op basis van deze Titel totstandgekomen regelingen, is de verordening niet van toepassing op de erkenning van een in Denemarken gegeven echtscheidingsbeslissing.2 De uitleg van het formele toepassingsgebied van de bevoegdheidsregeling van de verordening brengt echter met zich mede dat een rechter van een lidstaat die aan de verordening gebonden is, zijn bevoegdheid wel op basis van de verordening mag aannemen, ook al heeft de verweerder een woonplaats in Denemarken. De verordening is eveneens van toepassing op de erkenning van een uit het Verenigd Koninkrijk dan wel Ierland afkomstige echtscheidingsbeslissing, nu deze lidstaten een 'opt in'-verklaring hebben afgelegd.