Aandeelhoudersverantwoordelijkheid (VDHI nr. 129) 2015/4.2.1:4.2.1 Positieve definitie aandeel

Aandeelhoudersverantwoordelijkheid (VDHI nr. 129) 2015/4.2.1

4.2.1 Positieve definitie aandeel

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

De wettelijke definitie van het aandeel is voor de naamloze vennootschap neergelegd in artikel 2:79 lid 1 BW. Hier wordt het aandeel gedefinieerd als:

‘Aandelen zijn de gedeelten, waarin het maatschappelijk kapitaal bij de statuten is verdeeld.’

Prinsen merkt op dat deze definitie in een tweetal opzichten tekortschiet.1 Allereerst schiet zij te kort, omdat er geen onderscheid kan worden gemaakt tussen het wel en niet-geplaatste kapitaal. Ten tweede is deze positieve definitie niet zozeer een definitie van het aandeel, maar van het geplaatst kapitaal.2 Prinsen formuleert vervolgens zijn eigen definitie van het begrip aandeel. Hij schrijft:

‘Aandelen zijn vermogensrechten van eigen aard op het geplaatste kapitaal van een NV.’3

Deze definitie is vervolgens overgenomen door onder meer Van Solinge en Nieuwe Weme.4 De definitie van Prinsen valt in twee onderdelen uiteen. Het aandeel is (i) een vermogensrecht (in de zin van artikel 3:6 BW) en dit vermogensrecht is (ii) van eigen aard.5 Een definitie van een vermogensrecht wordt gegeven in artikel 3:6 BW:

‘Rechten die, hetzij afzonderlijk hetzij tezamen met een ander recht, overdraagbaar zijn, of er toe strekken de rechthebbende stoffelijk voordeel te verschaffen, ofwel verkregen zijn in ruil voor verstrekt of in het vooruitzicht gesteld stoffelijk voordeel, zijn vermogensrechten.’

Dat het aandeel een vermogensrecht is, werd reeds eerder betoogd in de literatuur6 en werd door de Hoge Raad bevestigd in onder meer het arrest Poot/ABP.7 Het aandeel is echter geen goederenrechtelijk recht of vorderingsrecht. Het aandeel is een vermogensrecht van eigen aard. Prinsen schrijft over deze eigen aard:

‘Het eigene van de aard van aandelen is gelegen in de bijzondere wettelijke regeling ervan in de vennootschapsrechtelijke bepalingen van Boek 2 BW.’8

De bron is derhalve gelegen in Boek 2 BW, aldus Prinsen. De Hoge Raad overweegt, zij het enigszins versluierd, dat het aandeel een relatief karakter heeft.9 Desalniettemin kan de absolute werking van het vermogensrechtelijke karakter van het aandeel wel invloed hebben op de positie van het aandeel en de aandeelhouder. Een voorbeeld hiervan is de invloed van artikel 1 van het Eerste Protocol van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens (hierna: artikel 1 EP).10

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.