Einde inhoudsopgave
Impassezaken en verantwoordelijkheden binnen het enquêterecht (IVOR nr. 69) 2010/2.2.5
2.2.5 Gewijzigd Ontwerp
mr. F. Veenstra, datum 28-10-2010
- Datum
28-10-2010
- Auteur
mr. F. Veenstra
- JCDI
JCDI:ADS460783:1
- Vakgebied(en)
Ondernemingsrecht / Algemeen
Ondernemingsrecht / Rechtspersonenrecht
Voetnoten
Voetnoten
Met de bevoegdheidseis van een tiende gedeelte van het geplaatste kapitaal sloot art. 52d uit het wetsontwerp van 1910 aan bij de andere de minderheidsaandeelhouders beschermende bepalingen (zie tekstnummer 9). Nu deze andere bepalingen zijn geschrapt, is daarmee de aanleiding komen te vervallen om ook hier met een tiende ‘genoegen te nemen’, met name vanwege het misbruikgevaar: Belinfante 1929, p. 223.
Belinfante 1929, p. 222.
Vergelijk tekstnummer 10 (vierde kenmerk).
Belinfante 1929, p. 222.
Belinfante 1929, p. 222.
Belinfante 1929, p. 155.
Belinfante 1929, p. 155. te doen.’
15. Ook op andere punten ondergaat het enquêterecht in het gewijzigd ontwerp een aantal wijzigingen:
Voor het indienen van het verzoek is vereist dat de aandeelhouders alleen of gezamenlijk ten minste een vijfde deel van het geplaatste kapitaal vertegenwoordigen, of een ‘zooveel geringer bedrag als bij de akte van oprichting zal zijn bepaald’ (art. 53 gewijzigd ontwerp).1
De rechtbank wijst het verzoek af indien niet blijkt van gegronde redenen om aan een juist beleid en een goede gang van zaken te twijfelen (art. 53a).
Indien de rechtbank het verzoek afwijst, kan zij tegelijkertijd de verzoeker(s) veroordelen tot vergoeding van de schade die de vennootschap heeft geleden door het indienen van het verzoek (art. 53a lid 2).
Verzoeker(s) en de vennootschap kunnen binnen drie weken hoger beroep aantekenen tegen de beschikking van de rechtbank (art. 53b).
De rechtbank kan de vennootschap, haar bestuurder(s) en/of commissaris(sen) na kennisneming van het onderzoeksverslag ambtshalve veroordelen tot het betalen van de onderzoekskosten (art. 54b lid 2).
16. De belangrijkste wijziging bestaat in het verhogen van de bevoegdheidsdrempel. Bovendien bevat het gewijzigd ontwerp een extra waarborg om misbruik te voorkomen (art. 53a lid 2). Hiermee komt de minster tegemoet aan de vrees van een aantal leden van de Commissie van Voorbereiding, dat van het en-quêterecht misbruik zal worden gemaakt door concurrenten, die zich daartoe het vereiste deel van het geplaatste kapitaal hebben verschaft: ‘Alleen reeds door het uitlokken van een onderzoek kan het krediet der vennootschap zwaar worden getroffen.’2 Interessant is overigens de tegenstelling binnen de commissie op dit punt: andere leden oordelen dat de bevoegdheid om een enquête te vragen niet ruim genoeg is. Vooral voor de eis van een voorafgaand verzoek aan de ‘heerschende machten’ binnen de vennootschap3 bestaat niet voldoende aanleiding: ‘Houdt men aan dien eisch vast, dan zal het den bestuurders niet moeilijk vallen om door toe te stemmen in een onderzoek, dat zij zelve kunnen maken tot een schijnonderzoek, aan het doel der bepaling te ontkomen. Bovendien zal het voorafgaand verzoek aan de algemeene vergadering tot groot oponthoud kunnen leiden.’4
De minister deelt de vrees van de sceptici binnen de commissie: de bevoegdheid om een verzoek tot het instellen van een onderzoek te doen is, indien daarvan een verkeerd gebruik wordt gemaakt, zeer gevaarlijk.5 Met het opnemen van het enquêterecht in het gewijzigd ontwerp – zelfs nu dat met meer waarborgen tegen misbruik is omkleed en het in beginsel slechts toepasselijk is op die NV’s die (ook) aandelen aan toonder kennen – volgt hij, zoals hij zelf uitdrukt, dan ook slechts schoorvoetend het ontwerp uit 1910.6 Hij blijft bij zijn standpunt dat in het algemeen de minderheid door een besluit van de AVA moet zijn gebonden ‘en dat de rechter een wettig genomen besluit niet ongedaan moet kunnen maken’. Echter: ‘Hier staat de zaak in zooverre anders, dat verlangd wordt een onderzoek. De algemeene vergadering blijft vrij om, naar aanleiding van de uitkomsten van het gehouden onderzoek, de besluiten te nemen welke zij wenschelijk oordeelt.’7