Verhandelbare emissierechten in broeikasgassen (SteR nr. 34) 2017/2.2.6:2.2.6 CORSIA

Verhandelbare emissierechten in broeikasgassen (SteR nr. 34) 2017/2.2.6

2.2.6 CORSIA

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Op 6 oktober 2016 is door de lidstaten van de International Civil Aviation Organization (ICAO, gebaseerd op de Chicago-conventie) samengekomen in de ‘Assembly’, een resolutie aangenomen tot het instellen van een internationale CO2-markt voor de luchtvaart. De zogenaamde Carbon Offsetting and Reduction Scheme for International Aviation (CORSIA).1 Een uitleg van de werking van het voorgenomen marktsysteem is op de website van de organisatie te raadplegen.2 CORSIA ziet op perioden vanaf 2021. Er wordt eerst gestart met een ‘pilot-fase’, waar ook lidstaten van de EU aan deelnemen. Afgesproken is dat emissies van de luchtvaart die boven de emissies van 2019-2020 gaan, zullen moeten worden gedekt met offsets (reducties elders, dit zouden rechten uit het Europees systeem kunnen zijn).3

Onder CORSIA vallen de vluchten tussen twee onder de reikwijdte van het systeem vallende landen.4 Dit betekent dus ook dat vliegtuigexploitanten die vliegen van en naar lidstaten van de EU die onder dit systeem vallen, naar respectievelijk vanaf een andere staat die onder CORSIA valt, onder dit systeem hun overtollige emissies zullen moeten dekken met offsets. Tevens betekent dit dat deze vluchten dan onder twee systemen komen te vallen, als het ETS niet wordt aangepast.

Als het Europees systeem met betrekking tot de luchtvaart niet wordt gewijzigd, zal dit nadelige gevolgen kunnen hebben voor onder meer vluchten van en naar de EU en vluchten tussen lidstaten binnen de EU. Op internationaal niveau geldt immers het CORSIA-plafond, reducties die in de EU worden bereikt geven dan dus ruimte om elders in de wereld extra uit te stoten (waterbedeffect).5 De Europese vluchten worden daarmee duurder, terwijl dit niet hoeft bij te dragen aan de wereldwijde mitigatie van de CO2-uitstoot. Hoewel CORSIA dus een zeer positieve ontwikkeling is, zal de EU haar eigen wetgeving hier wellicht op moeten aanpassen. De EU-wetgever heeft hierop geanticipeerd, door reeds in wetgeving te bepalen dat de Commissie een rapport moet opstellen met onder meer de wijze waarop deze nieuwe resolutie kan worden afgestemd op de Europese emissiehandel.6 Indien de EU het ETS ten aanzien van de luchtvaart niet aanpast aan CORSIA, is het de vraag of het ETS in zoverre kan worden aangevochten bij het Hof van Justitie.7 Een dergelijke procedure lijkt weinig kans van slagen te hebben. Immers, het Hof heeft reeds aangenomen dat de EU niet gebonden is aan de Chicago conventie (het verdrag waarop de ICAO is gebaseerd), nu het geen partij is bij dit verdrag. Derhalve kunnen EU-handelingen ook niet worden getoetst aan dat verdrag.8 Aangenomen kan worden dat in zoverre de EU dus ook niet gebonden is aan de resoluties die worden aangenomen onder de auspiciën van de ICAO. EU-handelingen kunnen hier dus evenmin aan worden getoetst. Wat betreft de toepassing van artikel 351 VwEU delen de resoluties mijns inziens hetzelfde lot als amendementen op de Chicago-conventie: deze zouden, net als nieuwe amendementen, niet aan de volle werking van het EU-recht in de weg mogen staan. Overigens kan worden betwijfeld of de resolutie vanuit internationaal perspectief überhaupt bindend is voor de lidstaten.9

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.