1.1 Inleiding

De groepsvrijstellingsregeling van artikel 2:403 BW biedt een faciliteit om rechtspersonen en vennootschappen grotendeels vrij te stellen van de verplichtingen uit titel 2.9 BW. Deze titel bevat voorschriften omtrent de inrichting en de publicatie van de jaarrekening. Toen de concernstructuren in opkomst kwamen, ontstond in de praktijk de behoefte aan deze faciliteit. In eerste instantie om een onnodig zware administratieve last te voorkomen.

Door rechtspersonen een vrijstelling van de jaarrekeningenplicht te verlenen, wordt de positie van partijen die belang hebben bij de inzage in de jaarrekening geschaad. Wanneer geen volledige jaarrekening wordt opgesteld en gepubliceerd, wordt hen informatie onthouden. Om dit te compenseren, dient binnen het concern een geconsolideerde jaarrekening te worden opgesteld waarin de cijfers van de vrijgestelde rechtspersoon zijn meegenomen. Daarnaast dient de rechtspersoon die de geconsolideerde jaarrekening opstelt een aansprakelijkheidsverklaring af te geven waarin zij zich hoofdelijk aansprakelijk verklaart voor de schulden van de vrijgestelde rechtspersoon voor zover die schulden voortvloeien uit rechtshandelingen. Op basis van die aansprakelijkheidsverklaring krijgen schuldeisers van de vrijgestelde rechtspersoon de mogelijkheid om de consoliderende rechtspersoon aan te spreken. Deze ‘waarborg’ biedt samen met de geconsolideerde jaarrekening een compensatie voor het gemis aan inzicht in de jaarstukken van de vrijgestelde rechtspersoon.

De vrijstellingsregeling wordt veelvuldig toegepast. Dat duidt erop dat de vrijstellingsregeling in een belangrijke praktijkbehoefte voorziet. Daarmee is het van belang dat de vrijstellingsregeling wordt behouden en dat de toepassing van deze regeling soepel verloopt.