Einde inhoudsopgave
Pandrecht op aandelen (O&R nr. 140) 2023/5.5.1
5.5.1 Gebruikelijke wijze en plaatselijke gewoonten
mr. T. Hutten, datum 01-05-2023
- Datum
01-05-2023
- Auteur
mr. T. Hutten
- JCDI
JCDI:ADS706263:1
- Vakgebied(en)
Ondernemingsrecht (V)
Insolventierecht (V)
Goederenrecht (V)
Voetnoten
Voetnoten
HR 22 juni 2018, ECLI:NL:HR:2018:972, r.o. 3.5.8 (Bethanie/Rabobank). Vgl. Asser/Van Mierlo & Krzeminski 3-VI 2020/198a. Niettemin is het denkbaar dat geblokkeerde aandelen openbaar verkocht worden, zie Perrick 2020/12.7.7.
Vgl. Perrick 2020/12.7.4; Burgers 2017, p. 104-105.
Over plaatselijke gewoonten wordt in de Toelichting Meijers bij de regeling van vruchtgebruik opgemerkt dat daarmee de algemene gewoonten van gebruikers van soortgelijke zaken wordt bedoeld, niet de gewoonten die speciaal voor vruchtgebruik zouden gelden, zie Parl. Gesch. Boek 3 BW, p. 649 e.v. (nr. 2). Gelet daarop zou het in dit geval moeten gaan om de gewoonten bij de verkoop van aandelen op naam.
Zo’n advertentie was tot eind 2020 voorgeschreven bij de beslagexecutie van roerende zaken (art. 466 Rv (oud)). Zie bijv. NRC Handelsblad 2 mei 1991, p. 38; NRC Handelsblad 8 november 1991, p. 14; NRC Handelsblad 14 mei 1992, p. 24; NRC Handelsblad 19 mei 1992, p. 18; NRC Handelsblad 2 juni 1992, p. 16; NRC Handelsblad 11 december 1992, p. 10. In een uitzonderlijk geval ontsteeg de berichtgeving rondom openbare aandelenexecutie de advertentiepagina’s, zie Telegraaf 16 november 1994, ‘Hoofdrol voor MeesPierson in machtsstrijd bij Skillpack’; Volkskrant 7 december 1994, ‘Nieuwe orde bij Skillpack is nog even wennen’; Volkskrant 3 januari 1995, ‘Een Killestijn geeft nooit op’.
Zie Valk 2021, p. 95 met verwijzingen.
198. De eerste executiewijze die de wet geeft, is de verkoop van de aandelen in het openbaar (art. 3:250 lid 1 BW). Aandelen lenen zich echter niet steeds voor deze manier van verkoop. De toepasselijkheid van een blokkeringsregeling kan ervoor zorgen dat een veiling feitelijk onmogelijk of niet zinvol is.1 Voor zover openbare verkoop wél mogelijk is, komt de vraag op hoe dat precies moet gebeuren. De wet geeft daarop geen duidelijk antwoord.2
199. Artikel 3:250 lid 1 BW bepaalt – net als zijn voorganger artikel 1201 BW (oud) – dat de openbare verkoop moet plaatsvinden op gebruikelijke wijze en naar plaatselijke gewoonte.3 Beide aanknopingspunten leveren bij aandelenexecutie mijns inziens geen bruikbare aanknopingspunten op. Uit de literatuur blijkt niet van een vaste praktijk. Uit rechterlijke uitspraken kan zij verder niet blijken, omdat de rechter aan openbare verkoop in beginsel niet te pas komt. Uit landelijke dagbladen blijkt dat aankondiging van de veiling soms vorm krijgt door krantenadvertenties, en dat de veiling in de praktijk door zowel deurwaarders als notarissen wordt begeleid.4 Voor het aannemen van (lokaal) gewoonterecht ligt de lat niettemin hoger.5 Daarvoor zijn zowel een bestendig gebruik als een rechtsovertuiging vereist.6 Deze ontbreken naar mijn mening.