9.4 Tot besluit

Verstijlen heeft de staatsvorm in het insolventieland eens aangeduid als ‘verlicht despotisme’: ‘De curator, door hogere machten aangesteld om over insolventieland te regeren, doet zijn uiterste best om de belangen van de schuldeisers te dienen, maar de inbreng van die schuldeisers zelf is buitengewoon gering. Alles vóór de schuldeisers, niets dóór de schuldeisers.’1 Dit onderzoek bevestigt de door Verstijlen geconstateerde staatsvorm. In het onderzoek zijn diverse aanbevelingen gedaan voor meer verlichting. Schuldeisers en andere betrokkenen hebben in sommige faillissementen weinig tot geen belang bij de afwikkeling. In andere faillissementen spelen diverse belangen waaraan niet allemaal tegemoet kan worden gekomen een rol. Voor een directe democratie in insolventieland is daarom niet gepleit, maar gelukkig liggen er veel staatsvormen tussen een dictatuur en een directe democratie.