Einde inhoudsopgave
Het schuldige geheugen? (SteR nr. 32) 2017/II.3.3.1
II.3.3.1 Betrouwbaarheid en validiteit van (neuro)geheugendetectie
mr. D.A.G. van Toor, datum 22-02-2017
- Datum
22-02-2017
- Auteur
mr. D.A.G. van Toor
- JCDI
JCDI:ADS459205:1
- Vakgebied(en)
Strafprocesrecht / Algemeen
Voetnoten
Voetnoten
In dit hoofdstuk wordt echter niet alleen geput uit informatie over gevaren met betrekking met de neuropsychologische GKT, maar ook uit onderzoek naar de fysiologische GKT. Aangezien beide onderzoeksmethodes zijn gebaseerd op dezelfde theoretische assumpties en qua methode van afname niet verschillen – maar enkel met welke fysieke of neurologische maten worden gemeten – vind ik het verantwoord de mogelijke problemen bij opstellen en afname en de resultaten gecombineerd te beschrijven. Vrij geeft ook aan dat het enkele verschil tussen fysiologische en neurologische GKT de manier van meten is. Theoretisch hebben beide methoden dezelfde basis. Zie A. Vrij, Detecting Lies and Deceit, Chichester: John Wiley & Sons 2008, p. 358.
Hierboven is uiteengezet welke toetsstenen kunnen worden gebruikt om de effectiviteit – validiteit en betrouwbaarheid van de output – en efficiëntie – input en throughput – van opsporingsmethoden te beoordelen. De effectiviteit van een methode betreft de vraag of de output kan worden gebruikt om het doel van de methode te bereiken. Bij de GKT wordt cognitief-neuropsychologisch onderzoek gedaan bij personen naar de aanwezigheid van herinneringen over een strafbaar feit. In deze paragraaf wordt de GKT kritisch tegen het licht gehouden vanuit de bijdrage aan de waarheidsvinding.1 Beoordeeld wordt of en in welke mate de GKT bijdraagt aan de vaststelling dat een persoon een strafbaar feit heeft gepleegd.
Deze beoordeling is afhankelijk van verschillende punten bij zowel het opstellen als het afnemen van de GKT. Deze twee onderdelen worden daarom in het vervolg onderscheiden. Bij het opstellen van de test gaat het om hetzoeken naar en selecteren van daderkennis die als ‘schuldige vragen’ in de test kunnen worden gebruikt. Zo dient bij het opstellen van de vragen voor de GKT zorgvuldig aandacht te worden besteed aan welke informatie is gedeeld met de media (want deze informatie is bij een groot publiek bekend en niet meer alleen bij de dader) of die tijdens het verhoor wordt prijsgegeven. Bij het afnemen van de test gaat het om de daadwerkelijke inzet van de (neuro)geheugendetectiemethode op een verdachte (of ander persoon). Bij het afnemen van de GKT speelt bijvoorbeeld het gedrag van de onderzochte persoon een belangrijke rol. Op bepaalde manieren kan de persoon namelijk de resultaten beïnvloeden. Op deze en andere mogelijke problemen die het resultaat van de GKT kunnen beïnvloeden wordt hieronder ingegaan.