Informatierechten van aandeelhouders (IVOR nr. 134) 2024/6.2.2:6.2.2 Vennootschappelijke doorwerking van de aandeelhoudersovereenkomst

Informatierechten van aandeelhouders (IVOR nr. 134) 2024/6.2.2

6.2.2 Vennootschappelijke doorwerking van de aandeelhoudersovereenkomst

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Doorwerking van de aandeelhoudersovereenkomst in de vennootschappelijke deelrechtsorde geschiedt via de band van de redelijkheid en billijkheid van artikel 2:8 BW.1 Of sprake is van dergelijke doorwerking, is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. In de literatuur bestaat discussie over de vraag welke omstandigheden daarbij relevant zijn.2 De heersende leer lijkt te zijn dat voor doorwerking in beginsel is vereist dat alle aandeelhouders partij zijn bij de aandeelhoudersovereenkomst,3 zelfs als de vennootschap dat niet is.4 Ik meen dat dit uiteindelijk een casuïstische vraag is die niet te formalistisch dient te worden benaderd.

Relevant voor dit onderzoek is dat de (mate van5) doorwerking van een aandeelhoudersovereenkomst onder meer van invloed kan zijn op de invulling van de gedragsnorm van artikel 2:8 BW en het vennootschappelijk belang.6 De invulling van artikel 2:8 BW heeft gevolgen voor de drempels die gelden voor informatieverstrekking op grond van dit artikel. Hoe lager die drempel, bijvoorbeeld omdat uit de aard en strekking van de aandeelhoudersovereenkomst een grote mate van transparantie blijkt, des te eerder de aandeelhouder aanspraak kan maken op informatie.7 Dit staat los van de (verbintenisrechtelijke) afdwingbaarheid van dergelijke afspraken.

In het verlengde hiervan ligt de invulling van het vennootschappelijk belang.8 Naarmate dat belang meer parallel loopt met de belangen van de aandeelhouders, zal het belang van de vennootschap zich immers minder snel verzetten tegen informatieverstrekking. Dit zou mijns inziens ook moeten resulteren in een ruimhartiger toegang tot informatie. Ik wijs in dit verband ook op de Cancun-beschikking, waarin de Hoge Raad als volgt overwoog:

“Bij de vervulling van hun taak dienen de bestuurders zich naar het belang van de vennootschap en de met haar verbonden onderneming te richten (vgl. thans art. 2:239 lid 5 BW). (…) In geval van een joint venture-vennootschap wordt het belang van de vennootschap voorts bepaald door de aard en inhoud van de tussen de aandeelhouders overeengekomen samenwerking. De aard en inhoud van het samenwerkingsverband in een joint venture-vennootschap waarin de aandeelhouders een gelijkwaardig aandeel hebben, kunnen meebrengen dat (ook) het vennootschapsbelang is gebaat bij continuering van evenwichtige verhoudingen tussen de aandeelhouders; dit kan betekenen dat de verhoudingen tussen de aandeelhouders niet verder mogen veranderen dan in het licht van de omstandigheden geboden is.”9

De inrichting van het samenwerkingsverband kleurt aldus het vennootschappelijk belang. Daarbij zal met name, maar niet uitsluitend, in joint venture- verhoudingen groot belang worden gehecht aan de contractuele afspraken waarin partijen hun samenwerkingsverband hebben vormgegeven. De doorwerking van die afspraken kan dan meebrengen dat de mate van informatievoorziening aan de aandeelhouders dient te passen bij de inhoud en strekking van de (aandeelhouders)overeenkomst. 10

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.