6.2.3.4b Aftrekrecht en niet-gebruik door vernietiging, verlies of diefstal

Op grond van het per 1 januari 2007 aan de wet toegevoegde zevende lid van art. 15 vindt herziening van de aftrek niet plaats in geval van naar behoren bewezen en aangetoonde vernietiging, verlies of diefstal van goederen. Deze bepaling vindt de wetgever blijkbaar nodig omdat hij (evenals de richtlijngever) ervan uitgaat dat in geval van vernietiging, verlies of diefstal in beginsel herziening plaats dient te vinden; de goederen kunnen immers niet meer gebruikt worden voor belaste prestaties.

Ik ben echter van mening dat art. 15, lid 7, (evenals art. 185, lid 2, btw-richtlijn voor zover het betrekking heeft op vernietiging, verlies of diefstal) overbodig is. Art. 15, lid 7, wet is niet nodig om tot de conclusie te kunnen komen dat herziening van de aftrek niet plaatsvindt in geval van vernietiging, verlies of diefstal. Bij een goed dat onmiddellijk gebruikt wordt of waarvoor de fictie van onmiddellijk gebruik geldt, vindt de aftrek plaats op basis van dat (beoogde) gebruik. Als later het goed wordt vernietigd, verloren gaat of gestolen wordt kan hoogstens nog de herziening van art. 12, lid 3, Uitvoeringsbeschikking OB aan de orde komen. Om op basis daarvan de aftrek te herzien zal echter gebruik vastgesteld moeten worden voor handelingen waarvoor geen recht op aftrek van voorbelasting bestaat. Vernietiging, verlies of diefstal kunnen mijns inziens niet aangemerkt worden als zodanige door de ondernemer verrichte handelingen (zie art. 11, lid 1, Uitvoeringsbeschikking OB), zodat van herziening geen sprake kan zijn. Bij een goed dat niet onmiddellijk gebruikt wordt of waarvoor de fictie van onmiddellijk gebruik niet geldt, vindt de aftrek plaats op basis van de bestemming. Bij van de bestemming afwijkend gebruik kan herzien worden op basis van art. 15, lid 4, tweede volzin, wet jo. art. 12, lid 2, Uitvoeringsbeschikking OB. Maar ook hier geldt dat om de aftrek te herzien, gebruik vastgesteld moet worden voor handelingen waarvoor geen recht op aftrek van voorbelasting bestaat. Van een dergelijk gebruik is echter geen sprake.

De kosten die verband houden met de vernietiging, verlies of diefstal van een goed (juridische bijstand, vernietigingskosten, enz.) hangen mijns inziens zonder enige twijfel samen met de algehele bedrijfsactiviteit van de ondernemer, die er ook zeker alles aan zal doen om deze kosten te verdisconteren in en bestanddeel te laten zijn van de prijs van zijn producten. Mijns inziens moeten de op vernietiging, verlies en diefstal betrekking hebbende kosten daarom aangemerkt worden als algemene kosten, vergelijkbaar met de categorie 6-kosten, zoals beschreven in onderdeel 4.5.