7.4.1 Algemeen

Het EESV, ook wel een Europees juridisch experiment1 genoemd, is een samenwerkingsverband van ondernemers, ondernemingen en beoefenaars van een vrij beroep, die gevestigd zijn in verschillende lidstaten. Daarmee heeft het EESV een internationale dimensie. Het is een rechtsvorm die bedoeld is voor joint ventures. Het is dan ook niet verwonderlijk dat artikel 4 regels geeft over wie lid kunnen zijn. Ook is de eis gesteld dat ten minste twee lidstaten betrokken moeten zijn.2 Sinds 1 juli 1989 kan een EESV worden opgericht. In 1985 is de Verordening3 (EESV-Verordening) vastgesteld tot instelling van een EESV. Reden hiervoor was dat:

Om samen te kunnen werken over de grenzen heen, moesten juridisch de mogelijkheden worden gecreëerd. Belangrijk is dat de gebieden die niet door de EESVVerordening worden bestreken, beheerst worden door het recht van de lidstaat en het gemeenschapsrecht. De keuze van al dan niet toekennen van rechtspersoonlijkheid is aan de nationale wetgever overgelaten.4 Een EESV in Nederland bezit rechtspersoonlijkheid5 vanaf de dag (niet: moment) van inschrijving in het handelsregister. Daarin wijkt het EESV substantieel af van de in Boek 2 BW behandelde privaatrechtelijke rechtspersonen. Voor deze laatste groep is inschrijving in het handelsregister ook voorgeschreven maar vormt het geen constitutief vereiste voor het bestaan van de rechtspersoon. Een privaatrechtelijke rechtspersoon ontstaat vanaf het moment van oprichting bij notariële akte. Dat heeft tot gevolg dat het ontstaansmoment duidelijk is. Een EESV hoeft niet bij notariële akte opgericht te worden. Een overeenkomst is toereikend. Voor het rechtsverkeer is het van belang dat voor een ieder duidelijk is wanneer een EESV rechtspersoonlijkheid heeft. Registratie in het handelsregister is een voor derden duidelijk kenbaar moment.

Wat betreft de privaatrechtelijke rechtspersonen is het EESV het beste te vergelijken met een combinatie van vereniging, cooperatie en vennootschap onder firma.6 De hoofdelijke aansprakelijkheid en de beslotenheid van het samenwerkingsverband (hetgeen volgt uit eenstemmigheid van beslissingen voor vele besluiten) zijn elementen van gelijkenis met de vennootschap onder firma 7 Met de cooperatie en de vereniging heeft het EESV gemeen dat het samenwerkingsverband voorziet in de stoffelijke behoeften van zijn leden, door met de leden overeenkomsten te sluiten in een bedrijf. Daarnaast is het zelfstandig behalen van winst geen doel. Uitgangspunt is dat ieder lid één stem heeft.8 Het doel van het EESV is de economische werkzaamheid van de leden te vergemakkelijken of te ontwikkelen dan wel de resultaten daarvan te verbeteren of vergroten, maar niet het behalen van winst op zichzelf.9 Dat betekent dat de activiteiten van een EESV ter ondersteuning dienen van de activiteiten van de oprichters.