8.4.1 Inkomstenbelasting: vereenzelviging natuurlijke personen met instelling bij giftenaftrek

Bedragen die iemand rechtstreeks geeft aan geestelijken en ‘voorgangers’ van levensbeschouwelijke en spirituele instellingen voor doeleinden die de rsli nastreeft of voor het verrichten van rsl-handelingen, merkt de Belastingdienst aan als giften aan de rsli zelf. Deze bijdragen komen bij de gever in aanmerking voor de giftenaftrek, mits ook aan de overige voorwaarden voor de giftenaftrek is voldaan. Dit is ook van toepassing op bijdragen voor wijkwerk, stipendia en bijzondere plechtigheden van rsl-aard, als de bijdragen ten goede komen aan de rsli of de geestelijke/voorganger als zodanig. Deze faciliteit bestaat niet voor giften aan natuurlijke personen van andere anbi’s, waarmee voor de aftrek van giften aan natuurlijke personen een onderscheid bestaat tussen rsli’s en overige anbi’s.

Opvallend is dat voor de schenk- en erfbelasting in verband met verkrijgingen door een natuurlijke persoon wel een voorziening is getroffen die openstaat voor zowel rsli’s als overige anbi’s: de staatssecretaris heeft onder voorwaarden goedgekeurd dat bij een verkrijging door een natuurlijke persoon die de verkrijging aanwendt voor een anbi waarmee de verkrijger kan worden vereenzelvigd – op een bij de Belastingdienst in te dienen verzoek – heffing van schenk- of erfbelasting achterwege blijft.1

Mijn aanbeveling is om wat betreft giften aan natuurlijke personen die met een anbi vereenzelvigd kunnen worden voor de inkomstenbelasting, dezelfde vereenzelvigingstoets toe te passen als die nu bestaat voor de schenk- en erfbelasting. Giften aan een natuurlijke persoon die deze giften aanwendt voor een anbi waarmee de verkrijgende natuurlijke persoon kan worden vereenzelvigd, komen dan op een bij de Belastingdienst in te dienen verzoek in de inkomstenbelasting in aanmerking voor de giftenaftrek en in de schenk- en erfbelasting voor de anbi-vrijstelling. Omdat de giftenaftrek geldt voor giften aan een instelling (anbi) en de aftrekbaarheid van een gift aan een natuurlijke persoon daarvan afwijkt, ligt het voor de hand om aan de aftrekbaarheid van de gift aan een natuurlijke persoon die met een anbi vereenzelvigd kan worden, de voorwaarde van een verzoek te verbinden.

Een andere optie om deze ongelijkheid in fiscale behandeling tussen giften aan voorgangers van rsli’s en giften aan natuurlijke personen van andere anbi’s weg te nemen is de aftrek voor giften aan voorgangers van rsli’s te schrappen.

De keuze tussen deze opties is van politieke aard en ligt dus bij de politiek.