2.8.5 Conclusie

76. In deze paragraaf zijn drie toetsingsmodellen onderscheiden. Bij het 'exclusieve' model heeft de rechter geen keuze tussen verschillende typen toetsen (abstract/concreet, procedureel/inhoudelijk), zoals in het 'alternatieve' model. Noch is er sprake van een verplichte vervolgtoets, zoals in het 'cumulatieve' model. Op grond van de richtlijn en de rechtspraak van het HvJ is niet helemaal duidelijk op te maken welke toetsingssystematiek bij art. 3 lid 1 hoort. Meest waarschijnlijk is het 'exclusieve' model waarin de verstoring in concreto wordt vastgesteld in het licht van de goede trouw, ongeacht of het beding in abstracto oneerlijk is of niet. Een 'alternatief' model bestaand uit een abstracte en concrete verstoringstoets is echter toegestaan, gelet op de mogelijkheid om striktere bepalingen ten behoeve van de consument te handhaven (art. 8 richtlijn).1

De 'alternatieve' en 'cumulatieve' toetsingsmodellen bestaande uit een inhoudelijke en een procedurele toets kunnen, tot slot, geen van beide worden uitgesloten. Met het oog op de vaststelling van het minimale beschermingsniveau is het van belang dat er duidelijkheid ontstaat over met name het mogelijk `cumulatieve' karakter van de toets. In een 'cumulatief' model wordt de lat vrij hoog gelegd voor de consument (vgl. hypothese 2b en 3, par. 2.5.5 en 2.5.6).