7.2.0

Art. 340 VWEU is de enige bepaling in dat verdrag die direct verwijst naar algemene beginselen. In die bepaling wordt in het tweede lid in de context van de nietcontractuele aansprakelijkheid van de EU, de Unie opgedragen ‘overeenkomstig de algemene beginselen die de rechtsstelsels van de lidstaten gemeen hebben’ de schade te vergoeden. Op welke wijze deze beginselen concreet de toepassing van het Europese recht kunnen beïnvloeden, wordt in de Verdragsteksten niet nader omschreven.1 Het HvJ heeft het bestaan van algemene beginselen erkend en meermaals overwogen:

Over het algemeen vervullen deze beginselen de rol van hulpmiddel bij de interpretatie van het Europese recht. Ze kunnen het criterium vormen aan de hand waarvan de bestaande regels moeten worden geïnterpreteerd, ze kunnen toegepast worden om leemtes op te vullen3 en tot slot – meest omstreden – ze kunnen als correctie functioneren op de bestaande regels (contra legem).4 Een voorbeeld van een algemeen beginsel van Europees recht is het gelijkheidsbeginsel, dat terugkomt in art. 19 VWEU (waarin de basis wordt gegeven om maatregelen te nemen ter bestrijding van discriminatie).5 Daarnaast kan het proportionaliteitsbeginsel worden genoemd, op basis waarvan iedere activiteit van de EU proportioneel moet zijn in relatie tot het beoogde doel.6 Hieronder wordt ingegaan op de karakterisering en ontwikkeling van het beginsel misbruik van unierecht.