De civielrechtelijke inbedding van het besluitenaansprakelijkheidsrecht (O&R nr. 128) 2021/4.3.6:4.3.6 De hulpbegrippen rechtsgevolg-, dispositie-, vertragings- en motiveringsschade

De civielrechtelijke inbedding van het besluitenaansprakelijkheidsrecht (O&R nr. 128) 2021/4.3.6

4.3.6 De hulpbegrippen rechtsgevolg-, dispositie-, vertragings- en motiveringsschade

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

160. Het door de Hoge Raad gemaakte onderscheid tussen rechtsgevolgschade en andere schade lijkt zijn oorsprong te vinden in de literatuur. Daarin zijn verschillende hulpbegrippen ontwikkeld ten behoeve van de besluitencausaliteitstoets. Kortmann1 maakt een onderscheid tussen volgende drie begrippen:

(i)

Rechtsgevolgschade: schade die het rechtstreeks gevolg is van de werking (het dictum of rechtsgevolg) van het besluit. De gedachtegang hierbij is als volgt. Stel dat door een bouwverbod niet kan worden gebouwd. Als dat verbod in een nieuw besluit in stand blijft, dan is van rechtsgevolgschade geen sprake. Vervalt het verbod in het nieuwe besluit, dan kwalificeert de schade wegens het niet kunnen bouwen als rechtsgevolgschade.

(ii)

Dispositieschade: schade die het rechtstreeks gevolg is van een keuze van de benadeelde (of van een derde), welke keuze is beïnvloed door de grondslag of motivering van het onrechtmatige besluit. Het gaat bijvoorbeeld om de keuze van de aanvrager om wegens de weigering van een bouwvergunning bepaalde bouwmaterialen niet te kopen die later, op het moment dat alsnog een rechtmatig besluit genomen is, duurder blijken te zijn geworden.2

(iii)

Vertragingsschade: schade door het uitblijven van een rechtmatig besluit, rechtstreeks of door dispositie. Het gaat bijvoorbeeld om het geval dat moet worden gewacht met bouwen door een onterechte weigering van een bouwvergunning.

161. De literatuur maakt verder een onderscheid tussen ‘dictumschade’ en ‘motiveringsschade.’ Dictumschade is in deze benadering, als ik het goed begrijp, hetzelfde als rechtsgevolgschade. Van motiveringsschade is in deze benadering sprake als de motivering de burger op het verkeerde spoor heeft gezet, waardoor onnodige procedurele stappen zijn gezet of noodzakelijke stappen juist achterwege gebleven zijn.3 Deze categorie overlapt dus grotendeels met de categorie van de dispositieschade en de door de Hoge Raad bedoelde ‘andere schade’.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.