2.3.2 Juridische definities van religie

De juridische bronnen bieden een schat aan omschrijvingen en uiteenzettingen van en bespiegelingen over het begrip religie. Dit is vooral het geval op het gebied van internationale mensenrechten en nationale grondrechten. Mensenrechtenverdragen of andere (inter)nationaalrechtelijke regelingen bevatten geen definitie van religie of levensovertuiging, zodat die taak op de schouders van de rechter komt te rusten. De rechter heeft immers een definitie nodig om de internationale regelingen of nationale wetten consistent en helder toe te passen.1 Maar ook de rechter vindt het lastig om religie te definiëren.2

Gelet op de uitdagingen van het formuleren van een juridische definitie biedt het ontbreken van een juridische definitie dan ook voordelen. Edge zet deze voordelen aan de hand van literatuurstudie op een rij. Een belangrijk voordeel is dat minderheidsreligies, waarvan de kenmerken veelal niet passen binnen een algemene definitie, dan geen hinder ondervinden van een voor hen restrictieve definitie van religie bij het uitoefenen van hun recht op vrijheid van godsdienst. Een definitie die gebaseerd is op een traditionele, westerse kijk op religie kan niet het brede scala van alle huidige religieuze levensovertuigingen bestrijken. Bovendien blijkt de scheidslijn tussen religie en levensbeschouwing steeds dunner te worden.3 Dit alles zou verklaren waarom juridische definities van religie schaars zijn.

Hierna onderzoek ik eerst de universele rechtsbronnen, vervolgens de Europese en tot slot de Nederlandse rechtsbronnen.