10.2.1 Inleiding

Het doel van het Engelse natuurbeschermingsrecht is het beschermen van planten en dieren. Daartoe zijn in de relevante wetgeving gebieds- en soortbeschermende bepalingen opgenomen. Net als in Nederland vormt de aanwijzing van gebieden een belangrijk instrument om planten en dieren te beschermen.1 Al voor de inwerkingtreding van de Vrl en de Hrl vormde de aanwijzing en instandhouding van natuurgebieden de basis van het Engelse natuurbeleid. In eerste instantie ontbrak een koppeling met de bescherming van specifieke plantenen diersoorten. In de huidige situatie is sprake van een meer integrale benadering. De bescherming van planten en dieren maakt onderdeel uit van het biodiversiteitsbeleid dat is gebaseerd op het Verdrag inzake biologische diversiteit (Het Verdrag van Rio de Janeiro, 1992).2 De doelstellingen van dit verdrag zijn verwerkt in het UK Biodiversity Action Plan (2007). Dit plan bevat een lijst van te beschermen soorten (1000) en habitats (65).3 De uitgangspunten van het biodiversiteitsverdrag spelen ook een belangrijke rol bij de opzet en uitwerking van het Nederlands natuurbeleid. In dat verband kan worden gewezen op de EHS en de uitvoering van soortbeschermingsplannen.4

Op andere punten verschillen het Engelse en het Nederlandse natuurbeschermingsrecht van elkaar. Het Engelse natuurbeschermingsrecht kent veel meer verschillende regimes voor gebiedsbescherming. In Engeland zijn van oudsher meer natuurgebieden en/of gebieden met natuurwaarden in bezit van particulieren5 en particuliere natuurbeschermingsorganisaties. Daardoor spelen deze partijen een belangrijke rol bij de opzet en de uitvoering van het natuurbeleid.6 In Nederland zijn grote terreinbeherende instanties zoals de vereniging Natuurmonumenten en de provinciale landschappen7 actief. Deze organisaties spelen ook een belangrijke rol bij de totstandkoming en uitvoering van het natuurbeheer. Toch is de (politieke) invloed van de Nederlandse natuurbeschermingsorganisaties beperkter. Dit heeft te maken met het grotere ledental en het − naar verhouding − veel grotere grondbezit van de Engelse natuurbeschermingsorganisaties. In Nederland is verhoudingsgewijs meer ‘natuur’ in eigendom en/of beheer van de Staat (Staatbosbeheer en de Ministeries van Defensie en Infrastructuur en Milieu).8