Einde inhoudsopgave
Open normen in het Europees consumentenrecht (R&P nr. CR4) 2011/4.4.3
4.4.3 Uitleg en transparantiebeginsel
mr.drs. C.M.D.S. Pavillon, datum 31-08-2011
- Datum
31-08-2011
- Auteur
mr.drs. C.M.D.S. Pavillon
- JCDI
JCDI:ADS495982:1
- Vakgebied(en)
Verbintenissenrecht (V)
Voetnoten
Voetnoten
'Sans préjudice des règles d'interprétation prévues aux articles 1156 à 1161, 1163 et 1164 du code civil le caractère abusif d'une clause s'apprécie en se référant (...) (volgen de gezichtspunten uit art. 4 richtlijn — CMDSF)'.
'On doit dans les conventions rechercher quelle a été la commune intention des parties contractantes, plutêt que de s'arrêter au sens littéral des termes.' In CA Chambéry 21 maart 2006 werd een exoneratiebeding als oneerlijk aangemerkt nadat het aan de hand van art. 1156 Cc was uitgelegd. Zie ook de Rapport d'activité 2007 van de CCA.
Fauvarque-Cosson 2007, p. 30.
Cass. Civ. 1' 21 januari 2003, nr. 00-13342 en 00-19001, Bull. civ. 2003 I, nr. 19, p. 14; Cass. Civ. r 13 juli 2006, nr. 05-18104, Bull. civ. 2006 II, nr. 214, p. 203; Cass. Civ. 1' 22 mei 2008, nr. 05-21822, Bull. civ. 2008 I, nr. 145; Cass. Civ. r 9 april 2009, nr. 08-15714, JCP G 2009/29-30, p. 12-15.
De contra proferentem-uitleg kon voorafgaand aan de richtlijn al worden gebaseerd op art. 1162 en 1602 Cc. Art. L.133-2 C.conso. vormt wel een verbetering: anders dan art. 1602 Cc geldt het niet slechts in koopovereenkomsten en anders dan art. 1162 Cc bevat het een dwingende interpretatieregel die tot cassatie kan leiden.
TGI Niort 9 januari 2006.
TGI Grenoble 31 januari 2002; TGI Grenoble 19 december 2002; CA Rennes 4 juli 2003.
206. Alvorens te kunnen worden getoetst, dient het beding van een betekenis te zijn voorzien. De gezichtspunten ter vaststelling van een 'clause abusive' doen geen afbreuk aan de uitlegregels uit de Code civil. Dit blijkt nadrukkelijk uit art. L.132-1lid 5 C.conso.1 Volgens art. 1156 Cc is de grammaticale uitleg niet geschikt om algemene voorwaarden te interpreteren.2 De Franse uitleg richt zich op de subjectieve intenties van de partijen en niet op meer objectieve leerstukken als 'la confiance légitime, les attentes raisonnables ou la cohérence contractuelle'.3
Bij dubbelzinnige bedingen biedt de uitleg contra proferentem uitkomst. De uitlegregel is neergelegd in art. L.133-2 C.conso. Art. L. 133-2, dat tevens de transparantieplicht bevat, krijgt veel aandacht in de Franse rechtspraak.4 De Richtlijn OB heeft voor wat betreft de uitlegregel echter niets nieuws in het Franse recht gebracht.5 De schending van de transparantieregel uit art. L. 133-2 leidt, behalve tot toepassing van de uitlegregel, ook tot de conclusie dat het beding oneerlijk is (par. 4.6.4).6 Aan de schending van het transparantiebeginsel worden de kwalificatie (`abusive') en sanctie (`non-écrite') uit art. L. 132-1 gekoppeld. Art. L. 133-2 leidt echter ook op zichzelf, zonder aansluiting bij de inhoudstoets, tot het schrappen van slecht leesbare en 'verstopte' bedingen in het kader van de collectieve toets.7