7.3.3 Mogelijkheden

Twee vormen van rechtsvormwijziging zijn in het wetsvoorstel gecreëerd, te weten rechtsvormwijziging van een OVR in een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid1 en rechtsvormwijziging van een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid in een OVR.2 De bepalingen zijn van dwingend recht.3 Het werd voldoende geacht deze vormen van rechtsvormwijziging mogelijk te maken. Een andere vorm van rechtsvormwijziging kan bewerkstelligd worden door opvolgende rechtsvormwijzigingen (van OVR naar besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid en van besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid in naamloze vennootschap). Reden is dat de personenvennootschap persoonsgebonden is en dit bij een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid, met uitsluitend aandelen op naam, eveneens het geval is.4

Flexibilisering van het BV-recht maakt de verschillen tussen personenvennootschap en besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid nog kleiner. Indien in de praktijk aan een ruimer toepassingbereik behoefte zal bestaan, zal daaraan alsnog aandacht worden besteed.5 Vooralsnog wordt uitgegaan van de gedachte dat daaraan geen behoefte bestaat. Toegezegd is dat onderzocht wordt rechtsvormwijziging van een OVR in een naamloze vennootschap mogelijk te maken.6 Vanuit de Gecombineerde Commissie Vennootschapsrecht7 was aangegeven dat de mogelijkheid van rechtsvormwijziging in een naamloze vennootschap met uitsluitend aandelen op naam en een blokkeringsregeling mogelijk zou moeten zijn vanwege het 'persoonsgericht' gebonden karakter.

Deze suggestie werd mede door Raaijmakers8 ondersteund en nodigt wat hem betreft uit tot verdere uitbreiding, bijvoorbeeld van OV naar OVR (en vice versa) en van OV(R) naar andere ondernemingsvormen van Boek 2 BW (en vice versa). Indien een niet-rechtspersoonlijkheid hebbende entiteit van rechtsvorm gewijzigd zou worden in een wel rechtspersoonlijkheid hebbende entiteit vereist dat een meer complexe wettelijke regeling dan rechtsvormwijziging van de ene rechtspersoon in de andere. Het huidige wettelijk systeem voorziet daarin niet. Wat betreft de uitbreiding van de mogelijkheden tot rechtsvormwijziging van de ene rechtspersoon in een andere kan onder de huidige wet datzelfde resultaat bereikt worden door opvolgende rechtsvormwijzigingen, allereerst bijvoorbeeld door rechtsvormwijziging van OVR naar besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (artikel 7:834 BW) en vervolgens van besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid naar vereniging (artikel 2:18 BW).

De twee nieuwe vormen van rechtsvormwijziging leveren specifieke problemen op die om een specifieke oplossing vragen. De rechtsvormen vertonen veel discontinuïteit. Twee aspecten dienen specifiek onderzocht te worden bij deze vormen van rechtsvormwijziging. Allereerst het feit dat een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid aandeelhouders heeft en een OV(R) vennoten. In de tweede plaats dient het aansprakelijkheidsregime bestudeerd te worden. Rechtspersoonlijkheid van de vennootschap leidt namelijk niet tot beperking in aansprakelijkheid van de vennoten. Dat betekent dat bij rechtsvormwijziging van OVR in een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid het aansprakelijkheidsregime van de vennoot / aandeelhouder ingrijpend wijzigt. Juist op deze onderdelen is het wetsvoorstel in de loop van het wetgevingsproces aangepast.

In het oorspronkelijke ontwerp van Boek 2 BW was eveneens voorzien in de mogelijkheid van rechtsvormwijziging onder bepaalde voorwaarden van een personenvennootschap met rechtspersoonlijkheid in een naamloze vennootschap. Deze bepalingen zijn bij de Invoeringswet Boek 2 BW geschrapt in afwachting van de totstandkoming van Titel 7.13 BW.9 Een overgangsregeling is voor rechtsvormwijziging van of in een OVR niet vereist aangezien de rechtsfiguur OVR wordt geïntroduceerd met de inwerkingtreding van Titel 7.13 BW.10 Totstandkoming van een dergelijke rechtsvormwijziging wordt pas mogelijk na inwerkingtreding van het wetsvoorstel.