7.4.2.6.2 Toelichting en rechtvaardiging

Niet alleen de vennootschap, maar ook de informatiegerechtigde is gebonden aan artikel 2:8 BW. Van de informatiegerechtigde mag onder meer een zakelijke houding worden verwacht. Hij mag zijn informatierecht in ieder geval niet misbruiken. Onder ‘misbruik’ van het informatierecht versta ik situaties waarin het informatierecht niet wordt gebruikt voor het doel waarvoor het is toegekend of op een wijze die niet past bij de rol en positie van de kapitaalverschaffer binnen het vennootschappelijk bestel.1 Het betreft gevallen waarin informatieverstrekking de vennootschap zou schaden. Daarbij kan onder meer worden gedacht aan situaties waarin:

Handelt een informatiegerechtigde in strijd met de redelijkheid en billijkheid, dan kan het belang van de vennootschap rechtvaardigen – en zelfs ertoe nopen –dat de vennootschapsleiding daartegen ingrijpt om het vennootschapsbelang te beschermen. Daarbij is relevant of de informatiegerechtigde (ook) een belang heeft bij de informatieverstrekking dat tegenstrijdig is aan dat van de vennootschap. Een dergelijk tegenstrijdig belang speelt in algemene zin een rol bij de invulling van de redelijkheid en billijkheid.3 Indien de aandeelhouder een concurrerende onderneming drijft, kan dit tegenstrijdige belang bijvoorbeeld ertoe nopen dat bepaalde informatie niet wordt verstrekt om de concurrentiepositie van de vennootschap te beschermen. Ik meen dat de vennootschap zich in het algemeen terughoudender zal mogen opstellen indien de aandeelhouder schadelijk of verstorend gedrag vertoont. Indien beperking van de informatieverstrekking de vennootschap beschermt tegen (de schadelijke gevolgen van) dergelijk gedrag, dan kan dit geboden zijn.

Dit laatste deed zich voor in de APM-beschikking, waarin de Ondernemingskamer accepteerde dat binnen de vennootschap een beleidswijziging had plaatsgevonden die mede zag op een beperking van de informatieverstrekking aan de certificaathouders. De Ondernemingskamer achtte de opstelling van de certificaathouders daartoe redengevend; zij grepen de verkregen informatie aan in een poging het bestuur terzijde te schuiven een commercieel proces van de vennootschap te verstoren.4 Dergelijk gedrag past niet bij de rol en positie van de certificaathouders, te meer nu de aandelen juist waren gecertificeerd om dergelijk verstorend gedrag te voorkomen.5 Een vergelijkbare situatie deed zich voor bij Landgoed den Alderinck II6en Steenfabriek.7

Hoewel het voorgaande met name ziet op de informatieverstrekking buiten vergadering, geldt hetzelfde rondom de algemene vergadering. Ik denk dan aan situaties waarin ongefundeerde, niet ter zake doende en/of nodeloos gedetailleerde of uitvoerige vervolgvragen worden gesteld naar aanleiding van de agenda of de toelichting daarop. Ter vergadering kan dergelijk gedrag de vergaderorde verstoren en nopen tot ingrijpen van de voorzitter.8 Dit strookt niet met de zakelijke opstelling die van de aandeelhouder mag worden verwacht en kan daarmee nader ingrijpen rechtvaardigen, onder meer door meer terughoudendheid te betrachten bij de informatieverstrekking.