4.4.5 Taak van OK-beheerders

Met de invoering van de geschillenregeling is de tijdelijke overdracht van aandelen ten titel van beheer toegevoegd aan de lijst van eindvoorzieningen in art. 2:356 BW (par. 4.2). In de parlementaire geschiedenis is deze voorziening niet nader uitgewerkt. De minister merkte wel op dat deze voorziening vooral een oplossing zal kunnen bieden ‘in gevallen waarin uit de enquête blijkt dat het wanbeheer voortvloeit uit een patstelling van gelijke groepen van aandeelhouders. De geschillenregeling zal dan niet altijd toepassing kunnen vinden. Beide (groepen) aandeelhouders zullen dan immers tegen elkaar een vordering tot overdracht van aandelen kunnen instellen. Door de tijdelijke overdracht van aandelen ten titel van beheer zal een onafhankelijke derde in de algemene vergadering van aandeelhouders een doorslaggevende stem krijgen, waardoor een dergelijke patstelling wordt doorbroken en de vennootschap weer normaal kan functioneren.’1 De taak van de OK-beheerder is in de wetsgeschiedenis niet nader uitgewerkt.

In de praktijk wordt een OK-beheerder vaak benoemd bij aandeelhoudersgeschillen die tot een patstelling hebben geleid, vooral in joint-venturegeschillen, met slechts enkele – vaak twee – aandeelhouders.2 Ook andere redenen kunnen evenwel aan de benoeming van een OK-beheerder ten grondslag liggen.3 Aangenomen mag worden dat de Ondernemingskamer enkel een OK-beheerder benoemt, wanneer daarmee naar haar inzicht het belang van de rechtspersoon wordt beschermd.4

De OK-beheerder komen alle aan de aandelen verbonden vennootschapsrechtelijke bevoegdheden toe (par. 4.4.2). De primaire taak van de OK-beheerder is de uitoefening van het stemrecht op de aandelen,5 maar de taak van de OK-beheerder is daartoe niet beperkt. In Pondac overwoog de Ondernemingskamer bijvoorbeeld dat het mede tot de taak van de OK-beheerder behoort zich een oordeel te vormen over het functioneren van het bestuur van de rechtspersoon.6

De Ondernemingskamer beschrijft de beheeropdracht doorgaans vrij summier, en lijkt te veronderstellen dat het betrokkenen ook zonder nadere omschrijving duidelijk is wat de beheeropdracht behelst.7 Het komt ook wel voor dat de Ondernemingskamer de taak van de OK-beheerder nader inkleurt, en beschrijft wat tot deze taak behoort. De Ondernemingskamer kan een vrij algemene taak formuleren, zoals de beproeving van een minnelijke regeling,8 welke taak ook wel wordt meegegeven aan een OK-bestuurder die tevens aandelen ten titel van beheer houdt.9 In andere gevallen geeft de Ondernemingskamer een meer specifieke taak of suggestie voor de taakuitoefening van een OK-beheerder mee (par. 5.2.7.16). Zo kreeg de OK-beheerder in ECO Vakantieparks, evenals de OK-bestuurder, de taak de gevolgen van het vastgestelde wanbeleid ongedaan te maken.10 In ICTrack was die taak gelijk, zij het dat de OK-beheerder en OK-bestuurder hier waren verenigd in dezelfde persoon.11