4.8.4 Nadere beperking van artikel 6:212 tot inbreuken op exclusieve rechtsposities

In paragraaf 4.4.5 heb ik de verrijkingsfeiten nader onderzocht. Uit een vergelijking met het Duits recht blijkt dat verrijkingsfeiten kunnen worden ingedeeld in twee categorieën: (i) prestaties en (ii) inbreuken op exclusieve rechtsposities van de schuldeiser. Een rechtspositie is exclusief als alleen de rechthebbende bevoegd is tot gebruik, genot, exploitatie en beschikking. Een voorbeeld van een exclusieve rechtspositie is het eigendomsrecht, omdat alleen de eigenaar bevoegd is tot gebruik, genot, exploitatie en beschikking artikel 5:1).

Ik meen dat in het systeem van het Burgerlijk Wetboek verrijkingen die het gevolg zijn van een prestatie, dienen te worden teruggevorderd op grond van artikel 6:203, waar de vordering uit onverschuldigde betaling is geregeld. Als aan artikel 6:203 een uitleg wordt gegeven op grond waarvan alle verrijkingen die het gevolg zijn van prestaties kunnen worden teruggevorderd, heeft artikel 6:212 in al die gevallen geen aanvullende betekenis. Ik meen dat de vordering uit ongerechtvaardigde verrijking dan kan worden gereserveerd voor gevallen waarin sprake is van een inbreuk op exclusieve rechtsposities.