2.4.2.6 Onderscheid met de beloning van OK-functionarissen

Niet alleen de onderzoeker komt een honorarium toe. Ook OK-functionarissen kan een beloning ten laste van de rechtspersoon worden toegekend, op grond van art. 2:357 lid 4 BW, waarover hoofdstuk 4. Deze kosten kwalificeren niet als kosten van het onderzoek.1 De kosten van OK-functionarissen houden immers geen verband met het onderzoek.

De kosten van de onderzoeker en OK-functionarissen kunnen bovendien niet samenvallen als gemaakt door eenzelfde persoon. Uit onderzoek van Klaassen volgt dat zowel onderzoekers als OK-bestuurders en OK-commissarissen (volgens respondenten uit de advocatuur en het bedrijfsleven) regelmatig onderzoeksactiviteiten ontplooien en daarbij dubbel werk verrichten.2 Onderzoekers en OK-functionarissen plegen ook overleg met elkaar, waarbij scheidslijnen tussen de verschillende functies vervagen.3

Volgens de Ondernemingskamer moeten de verschillende posities en de daarbij horende verantwoordelijkheden evenwel uit elkaar worden gehouden.4 De onderzoeker wordt geacht onderzoeksactiviteiten te ontplooien en niet ook taken van OK-functionarissen uit te oefenen. Een onderzoeker kan dan ook niet tevens tot OK-functionaris worden benoemd.5

Een uitzonderlijke situatie deed zich voor in Weblimits. De Ondernemingskamer gelastte hier een onderzoek en benoemde mr. Molenaar tot onderzoeker.6 De rechtspersoon stelde geen zekerheid voor de betaling van de kosten van het onderzoek; de onderzoeker ving hierom niet aan met zijn onderzoek en verzocht de Ondernemingskamer hem uit zijn functie te ontheffen. Ter zitting kon de advocaat van de rechtspersoon geen inzicht verschaffen in de financiële situatie van de rechtspersoon en zijn mogelijkheden tot betaling van de kosten van het onderzoek. De Ondernemingskamer besloot daarop als volgt:

De Ondernemingskamer oordeelde vervolgens dat de OK-bestuurder de enquêteverzoeker ervan op de hoogte diende te stellen indien hij zou vaststellen dat de rechtspersoon de kosten van het onderzoek kon betalen. Op die manier kon de enquêteverzoeker de Ondernemingskamer dan verzoeken opnieuw een onderzoeker aan te wijzen.8 Wanneer mr. Molenaar had geconstateerd dat de rechtspersoon de kosten van het onderzoek kon voldoen en de Ondernemingskamer op verzoek een nieuwe onderzoeker had benoemd, kon hij niet opnieuw worden benoemd tot onderzoeker.9 Een onderzoeker kan niet tevens OK-bestuurder zijn. Zo ver kwam het in deze zaak overigens niet: de enquêteprocedure werd beëindigd, nu een minnelijke regeling werd bereikt.10 Voor zover mr. Molenaar kosten heeft gemaakt als OK-bestuurder, kunnen deze kosten voor vergoeding in aanmerking komen op grond van art. 2:357 lid 4 BW, niet als kosten van het onderzoek. Verder bestaan tegen de in Weblimits gevolgde gang van zaken mijns inziens geen bezwaren. Bestaat onduidelijkheid over de financiële situatie van de rechtspersoon, dan kan de Ondernemingskamer de rechtspersoon of daarbij betrokkenen alternatief ook verplichten duidelijkheid te verschaffen over zijn financiële situatie aan de onderzoeker. Zie daarover par. 6.2.4.