Sturen met proceskosten (BPP nr. XII) 2011/5.3.1.2:5.3.1.2 Commentaar op de werkdefinitie

Sturen met proceskosten (BPP nr. XII) 2011/5.3.1.2

5.3.1.2 Commentaar op de werkdefinitie

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Na de open vraag over de grens tussen nodig en onnodig is de werkdefinitie van onnodig vertragend en/of kostenverhogend procesgedrag voorgelegd: wanneer de extra tijd en kosten voorzienbaar niet leiden tot een betere uitkomst en/of procedurele kwaliteit ofwanneer deze betere uitkomst en/ofprocedurele kwaliteit kennelijk ook door een minder belastende gedraging bereikt had moeten worden. Aan respondenten is gevraagd of deze volgens hen de lading dekt.

Volgens het overgrote deel van de respondenten (15 van de 18) is het een goede definitie of is er in elk geval geen bezwaar tegen de definitie. Een kanttekening daarbij is dat rechters zich niet hebben voorbereid op de interviews; een aantal van hen zegt daarom ook dat hun oordeel wel echt op het eerste gezicht is. Bij deze vraag speelt bovendien het gevaar van sociaal wenselijk antwoorden sterker mee, nu deze definitie duidelijk door mij (zowel interviewer als onderzoeker) is opgesteld. Daarom zijn ook de aanvullende suggesties of kritische kanttekeningen interessant om op in te gaan.

De term 'voorzienbaar' (en in minder mate de term 'kennelijk') roept de meeste reacties op. De twee rechters1 die niets in de definitie zien haken vooral af bij die term.

‘Ik vind het erg vaag. Want hoe bepaal je dat? Wel, je moet ontzettend uitkijken dat je op basis van je eerste indruk meteen een beslissing neemt en een conclusie trekt, terwijl je geen achtergronden weet. Dus ik vind het gevaarlijk om dat zo. Dat voorzienbare, dat is moeilijk in te schatten. (..) Ik vind het veel te vaag.'

Andere rechters vinden die term juist essentieel voor de definitie. Eén rechter stelt dat het wel moet gaan om voorzienbaarheid voor partijen, wat dus een iets ander criterium is dan voorzienbaarheid voor de rechter.

‘Ja, dat lijkt me een prachtige definitie. (..) de catch zit denk ik in dat woord voorzienbaar. Voorzienbaar voor wie is dan natuurlijk de vraag. Zoals ik zojuist al zei, voor mij aan deze kant van de tafel is in het algemeen meer voorzienbaar dan voor partijen. PS: Dus (...) voorzienbaar voorde partijen? -Voorzienbaar voor partijen, ja.'2

‘Ja, dat dekt de lading wel! Grappig dat daar dus ook naar mijn idee een beetje het probleem in zit waar we het net over hadden, namelijk het woord ' voorzienbaar' .En dat is wat ik net eigenlijk een beetje bedoelde, dat dat het probleem is voor de advocaat. Die kan heel moeilijk voorzien met welke argumenten of met welke procedurele stap hij wel of geen succes zal hebben. En het nalaten van een stap, terwijl die wel denkbaar mogelijk is, dat is vanuit die advocaat gezien nogal risicovol.' 3

Enkele rechters twijfelen over het laatste deel van de definitie: 'bereikt had moeten worden.' Zij overwegen het alternatief 'bereikt had moeten kunnen worden' of ' bereikt had kunnen worden' . Door toevoeging van ' kunnen' wordt de definitie descriptiever en minder normatief. De volgende dialoog is een goede illustratie:

‘ Ik begrijp je definitie wel, maar dat laatste stukje, dat is heel sterk normatief, dat

‘ bereikt had moeten worden' .

PS: Had het 'kunnen worden' moeten zijn?

- Nou, dit mag zo, maar ik wil alleen maar aangeven dat dit impliceert dat al dit soort dingen die ik net genoemd heb, over moeilijke communicatie met de advocaat, dat dit heel genuanceerd moet liggen. ...bereikt had moeten worden'. Ik vind het prachtig als je definities hebt waarin je ook het normatieve tot uitdrukking brengt. Dit soort dingen kun je niet alleen feitelijk en kwantitatief benaderen. Maar dat zit hier dus wel heel sterk in. Dan is het dus buitengewoon diffuus, dat laatste stukje. Als je er van maakt ' had kunnen worden' , dan vallen er dus ongelooflijk veel gedragingen onder. Maar dat veronderstelt dan een advocaat die er meteen in slaagt om bij die cliënt alle informatie boven tafel te krijgen die nodig is. En dat is heel vaak niet reëel haalbaar.

PS: Nee, precies, ik heb het met (...) mijn promotor al over dat kunnen/moeten gehad. Met 'kunnen' heb je het meer over alles wat de advocaat had kunnen doen, en bij 'moeten' heb je het meer over wat de normale advocaat...

- Wat de redelijk handelende advocaat voor elkaar had moeten krijgen.'4

Wat uit de commentaren blijkt, is dat de definitie voor de meesten acceptabel is, maar dat de term ' voorzienbaarheid' 5 essentieel is en tegelijkertijd moeilijk toe te passen in de praktijk. Daarnaast stond het normatief geformuleerde einde van de definitie enkele keren ter discussie.6

De hoge acceptatiegraad is niet alleen belangrijk voor de bruikbaarheid van de definitie zelf, maar ook voor de vergelijkbaarheid van de overige antwoorden in de interviews. Bij het nalopen van de lijst van gedragingen en de kostenconsequenties is immers van belang dat de respondenten ongeveer een soortgelijk beeld hebben van procesverstorend gedrag.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.