4.3.1 Beheerovereenkomsten in het algemeen

Bij het opzetten van de beheerstructuren kan gebruik worden gemaakt van overeenkomsten. In de paragrafen 3.2 en 3.3 worden twee verschillende soorten specifieke overeenkomsten besproken die worden gebruikt bij beheer, te weten de overeenkomst die leidt tot certificering en de overeenkomst die leidt tot een fonds voor gemene rekening. Voordat op deze specifieke overeenkomsten zal worden ingegaan, wordt hieronder aandacht besteed aan de term ‘beheerovereenkomst’. Dit is een term die zo nu en dan in de literatuur naar voren komt.1 Globaal kan worden gezegd dat het gaat om overeenkomsten die beheer tot hoofddoel hebben. Er staat ‘hoofddoel’, omdat er ook overeenkomsten zijn die een beheerelement in zich hebben, maar waarbij beheer niet het hoofdkenmerk van de overeenkomst is. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij de overeenkomst van schenking. Door de voorwaarden die bij de schenking worden aangegaan of het instellen van een bewind over het geschonken vermogen, kan de schenkingsovereenkomst elementen van beheer in zich hebben. Het wordt daarmee echter geen beheerovereenkomst. Met het aangaan van een beheerovereenkomst wordt beoogd om een zekere mate van splitsing van macht (zeggenschap) en (economisch) belang te bewerkstelligen.

De beheerovereenkomst is een onbenoemde overeenkomst. Daarnaast bestaat er ook geen (andere) algemene beheerregeling in het burgerlijk recht. Hierna wordt de ontwikkeling van beheer vanaf de tweede helft van de vorige eeuw beschreven. Dit is van belang omdat het laat zien dat de wetgever wel de intentie had om een algemene beheerregeling te introduceren, maar het niet eenvoudig bleek om deze vorm te geven. Mocht uit dit onderzoek blijken dat certificering van vermogen een geschikte beheerstructuur is voor het motief continuïteit, dan kan met behulp van de hierna beschreven ontwikkelingen worden bekeken in hoeverre certificering van vermogen een meer algemene rol zou kunnen vervullen als beheerstructuur.